De koster van Rosslyn Chapel

Dit is de de verger, de koster van Rosslyn Chapel. In vol ornaat. Bij de tea or coffee na de dienst vertelde hij me dat hij nog nooit een broek gedragen had. Ja, één keer, maar dat vond-ie veel te koud. Ik kreeg een hele uitleg over de wol en de enorme lap stof waarvan zo'n kilt gemaakt is. Veel warmer dan een broek. Een leuk detail aan zijn outfit zijn nog de regenbooglintjes om zijn sokken op te houden. Bij traditionele kledij hoort natuurlijk geen elastiek.

Vóór de operatie

Voor ik geopereerd ga worden, hebben de operatieassistenten het in de operatiekamer in Leiderdorp over het Katwijks en dat koekele een écht Katwijks woord is, dat alleen daar voorkomt. Collega Mirthe heeft er nog nooit van gehoord. Het betekent knuffelen. 'En ook vrijen,' zeg ik. Het is zo'n woord waarvan je denkt dat het gewoon Nederlands is, omdat het zo Nederlands klinkt. Net als opkoppele voor je mouwen of broekspijpen opstropen. Of dauwele voor rommelig werken of iets gauw wegstoppen. Ik ga me er maar mee bemoeien als patiënt: 'Achterbankje voor achteropje is ook zo'n woord dat je denkt dat het Nederlands is.' Weer een ander vraagt of we wel weten wat een dròòge Dirrek is. Ik roep: 'Een sufferd of een saai persoon.' 'Nee, een gevulde koek,' zegt ze. Maar dan toch zeker en dróge gevulde koek... Zoveel Katwijks vlak voor de operatie, ik ga me maar bekendmaken en zeg: 'Weten jullie wel dat er van de patiënt en Jaap van der Marel dit jaar een woordenboek uitkomt?' 'Dat ga ik zéker kopen,' zegt Timo, de Katwijker in het gezelschap. Hij gaat me zo het roesje toedienen. Maar eerst komt de ruggenprik. Niet veel later ben ik dromenland.

De kat van Rosslyn Chapel

De kat van Rosslyn Chapel heet William, weten we nu we er een dienst hebben bijgewoond. Hij heeft iets aan zijn oog. Het is een katholieke kat, hadden we al eerder vastgesteld. Na er toch zeker vier keer als toerist te zijn binnengegaan, vonden we het een mooi idee de kerk ook eens mee te maken op de manier waarvoor dit godshuis bedoeld is. En wat is het prettig om onder de preek het interieur dan rustig vanuit de kerkbank te kunnen bekijken. Terwijl William tussen de kerkgangers door schuurt. Op z'n gemak. Hier een kopje, daar een aai. Hij weet precies wie van de oudere dames altijd brokjes voor hem meeneemt.

De rap van mijn moeder

Ze kon niet naar de bruiloft komen, en de dag erna moest ze zelfs acuut worden opgenomen in het ziekenhuis, na een week was ze gelukkig weer thuis, maar wat ze in de kaart schreef sloeg alles. Mijn zus Petra las het voor. 'Het lijkt wel een rap,' zei ze. In vijf minuten had ze het opgeschreven. Zo was ze er helemaal bij, midden in de zaal. Dit schreef mijn moeder:

Lieve Leen en Wilma

het was tussen hemelvaart en kerst,
en jij zat maar een beetje te brommen,
maar ja, het was intussen begonnen,
lang gewacht en stil gezwegen, kwam jij die Wilma tegen,
en wat denk je, de kogel was door de kerk,
de laatste dingen gebeurden, stropdas gestrikt,
Wilma een jurk die kwam je gelukkig nog niet tegen,
ze was in goud en zilver, in purper, in alle kleuren,
Maxima was er niets bij, nou dan weet je het wel, ze was geen
del, geen priesteres, maar dokteres, en zag elk pukkeltje
op je kin, heb je nu je zin?
ja, zei hij eindelijk, ja zei Wilma en ze deed net of het
haar zin niet was, maar ondertussen voor je het wist
waren ze getrouwd

je ouwe ma en pa.

De creativiteit, waar Korrie het in haar toespraak over had, moeten we zeker van mijn moeder hebben. De humor die zij heeft, daar kan geen mens aan tippen.

Hulde!

Hulde aan de mensen die mij van de heuvel af haalden

en aan het personeel van de Scottish Ambulance Service!

Er moesten vijf ziekenwagens aan te pas komen. Ik zag er vier, toen ik van de heuvel af gesleept was, maar later hoorde ik dat er nog een vijfde was gearriveerd. Dat kwam doordat iedereen ging bellen omdat onze positie niet helemaal duidelijk was: Arthur's Seat, aan de kant van het meertje Dunsapie Loch, niet ver verwijderd de Sheep Heid Inn, een van Schotlands oudste pubs, uit de veertiende eeuw.* Na de val meldde zich al snel een groepje Duitsers: Frank, die mij meteen een sigaret aanbood, achttien jaar te laat, 'Sla maar een arm om m'n schouder en hink maar op je linkerbeen', en Simona en Brigitte en Roland. En vlak daarna een groepje Schotten: Lisa en Jonathan en Jane en Paul, met een zogenaamde 'rescue bag'. Hadden ze altijd bij zich. Als ik daarop ging liggen, konden ze mij, met Wilma erbij, met z'n negenen de heuvel af slepen. Langzaam, met af en toe een pauze. Tot we bij de weg* waren waar de ziekenwagen zou komen. Dat werden er dus vijf. Een nationale ramp.

Bij de rode pijl is het gebeurd.

* In Duddingston Village, met het meertje Duddingston Loch.
** De Queen's Drive, de weg die Elizabeth II altijd neemt als ze zich op Arthur's Seat laat afzetten.

Naar Edimbàrà

Over onze honeymoon naar Edimbàrà, of Edimbrà, zoals het volgens mijn Engelse collega moet worden uitgesproken, kom ik nog uitgebreid te spreken. De uitspraak Edimbàrà was trouwens van een inwoner van Edinburgh zelf. Over de champagne die wij aan boord van het KLM-toestel mochten ontvangen uit handen van de purser met uitgebreide felicitaties namens de gehele bemanning. Over de dienst in Rosslyn Chapel ('Toch nog voor de kerk getrouwd?') met een heuse kerkkat en koster in kilt. Over de beklimming van Arthur's Seat en de val waarbij ik mijn enkel brak. De meneer die mij met een rolstoel uit het vliegtuig haalde en zei: 'U bent zo positief. De meeste mensen die ik meemaak klagen alleen maar.' 'Dat heeft geen enkele zin,' zei ik. 'Komt allemaal door de sociale media, dat geklaag over niks. De mensen maken elkaar gek op hun telefoons.' Over alles kom ik nog te spreken. Zo'n honeymoon van een paar daagjes geeft zoveel stof.

Getrouwd!

En toen, op die gedenkwaardige dinsdag de 17de december, was het dat ik eindelijk de jurk mocht zien...

Ten voeten uit.

Op weg naar het gemeentehuis.

's Zondags – de Cotswolds 8

's Zondags gaan ze uit rijden, de bewoners van de Cotswoldsdorpjes, en zie je soms de leukste oldtimertjes voorbijkomen. Alsof je in de jaren vijftig of zestig terecht bent gekomen. De foto hierboven is wat dat betreft net een ansichtkaart, een ingekleurde bijna, met die vrouw met haar kleurige blauwe mantel in de verte.

De manchetknopen

'Dit zijn ze.' Foto: Kees van der Wal.

Er zijn er maar 32 paar van gemaakt: 30 voor het dispuut Da Vinci van studentenvereniging Quintus aan de Boommarkt, 1 voor haar vader en 1 voor haar vriend, door Jolet, dochter van Kees. Na haar opleiding tot goudsmid in Amsterdam ging zij bij Schoevers studeren, in Den Haag. Zij woonde toen in Leiden. Zo kwam zij bij Quintus terecht, waar zij met Eva Jinek aan de klaverjasavonden deelnam. Toen op 1 januari 2002 de euro geïntroduceerd werd, gingen Jolet en haar medestudenten als een razende Italiaanse eeneuromunten verzamelen. Om de manchetknopen te maken. Die van Kees heb ik nu.
Kees, die mij als ik jarig was altijd verraste met een fles wijn van het merk Leonardo, stuurde me een mail: 'Wij zijn aan het "ontspullen" en nu vraag ik me af of je bij jouw smokinghemd manchetknopen draagt.' Daar had ik nog niet over nagedacht. Er kwam een volgend mailtje: 'De manchetknopen zijn wel iets voor jou, de afbeelding erop refereert aan Leendert (Leonardo).'

De 'Mens van Vitruvius' van Leonardo da Vinci, ± 1490.

Ik moest aan de wijn denken, met op het etiket een afbeelding van de man van Vitruvius. De afbeelding die ik ieder jaar onder ogen kreeg. Gemaakt door Da Vinci. Mijn naamgenoot. 'Dit zijn ze.' Weer een mail. Met een foto. Compleet overdonderd. Was ik. Beduusd. Toen ik een uurtje later langs de receptie van mijn werk kwam, lag er een pakje voor me. Van de man van de verrassingen.

Verdi's Aïda in Haarlem

Gisteren, vóór de uitvoering van Verdi's Aïda door Charkov City Opera & Ballet,
met regisseur Marc Krone en dirigent Jeroen Weierink, in de Stadsschouwburg Haarlem.

We staan er lachend op. En die meneer met de kraaksnoepjes ook, in de rij daarachter. Maar of hij lacht kunnen we net niet zien. Was hij doof, dat hij al die wikkels die hij van zijn snoepjes pelde niet meer hoorde? Zongen ze daarom zo hard, de vertolkers van Verdi's Aïda, om de oude snoeperd te overstemmen? Toen we na de pauze weer waren gaan zitten, leek een strenge blik van ons te helpen. Toen hadden we ook de Triomfmars al gehad, in het tweede bedrijf. 'Je moet maar durven,' zei Adri nog. 'Als componist. Al je kruit in het begin al verschieten.' Een thema dat daarna helemaal niet meer terugkomt, maar wel in je hoofd blijft hangen, ook als je langzaam indommelt op de zachte muziek uit het vierde bedrijf.

In bovenstaand filmpje is een mooie uitvoering van de Triomfmars te bewonderen.

Eendje – de Cotswolds 7

Al die eenden in Bourton-on-the-Water. Niet zo gek dat het hotel er eentje cadeau doet.

Droste-effect – de Cotswolds 6

In Bourton-on-the-Water heb je een droste-effect.* Kijk maar eens goed op de onderste foto.

De uitbater van The New Old Inn dacht in de jaren dertig van de vorige eeuw: ik ga m'n dorp nabouwen. Op 12 mei 1937, de kroningsdag van koning George VI en koningin Elizabeth, opende hij achter zijn café Bourton-on-the-Water op een schaal van één op negen. Madurodam, maar dan anders, Engels. Met kalkstenen huisjes en leien dakjes. Het kleine dorp waarin hij zelf woonde nog eens kleiner nagemaakt. Maar hij ging verder en maakte ín dat dorpje ook weer een dorpje en daarin ook weer een dorpje. En zo verder.

Een model van The Model Village (met een model van The New Old Inn en de ticketshop)
en binnen dat model (iets boven het midden op de foto) weer een model van het model, enz.

* Het Engels heeft dezelfde benaming, geleend uit het Nederlands.

Bourton-on-the-Water – de Cotswolds 5

Bourton-on-the-Water is zo'n dorp uit een Engels schoolboek. Een picture postcard village. Een speelgoeddorp, lijkt het wel. Met winkeltjes met ronde erkerramen en bruggetjes zonder leuning. Omdat je in het riviertje dat daar zachtjes onderdoor stroomt onmogelijk kan verdrinken.

Dat merkt deze hond ook.

Er zwemmen allemaal eenden.