Interview met schrijfster Nel van Duijn (94) door Adri van Beelen

Hoe was het om op te groeien in een tijd waarin je een dubbeltje in de gasmeter moest doen om 's avonds te kunnen lezen? En hoe beleefden Katwijkers de oorlogsjaren? Cultuurhuis Planck organiseert op 4 september in het Duna-Atelier in Katwijk een bijzondere middag met de 94-jarige schrijfster Nel van Duijn. In gesprek met Adri van Beelen vertelt zij over haar leven en haar boek Een omgekeerde borstrok.

Dat herinneringen aan het Katwijk van vroeger nog altijd aanspreken, blijkt uit het succes van haar boek, waarvan begin dit jaar al de derde druk verscheen. Nel groeide op tijdens de oorlogsjaren en maakte het Katwijk van toen van dichtbij mee. In Een omgekeerde borstrok beschrijft zij het dagelijks leven in het dorp, de oorlogsjaren, haar werk in het Zeehospitium en Hotel Noordzee, en de vele mensen die haar pad kruisten. Met herkenbare verhalen, kinderversjes en foto's schetst zij een levendig beeld van bijna een eeuw Katwijkse geschiedenis. Tijdens deze bijzondere middag deelt zij haar herinneringen en gaat zij in gesprek over een leven vol verhalen.

Vanaf 14.00 uur ben je welkom voor een kop koffie of thee in het Duna-Atelier. Om 14.30 uur begint het gesprek tussen Nel van Duijn en Adri van Beelen, dat duurt tot ongeveer 15.15 uur. Na het interview is er gelegenheid voor het publiek om vragen te stellen. Ook is er na afloop gelegenheid om het boek aan te schaffen.

Het Duna-Atelier vindt u onderaan de boulevard op het plein tussen de vuurtoren en het strand in Katwijk.

Aanmelden is niet nodig en de toegang is gratis.

Eerst komen we nog door deze idylle – Coast to Coast (11)

Voordat we het paradijs in lopen, komen we eerst nog door deze idylle. Dat is nog voor Ennerdale Bridge. Een landschap van valleitjes en stroomtjes en schapen die je aankijken. Het is er zo zomers, dat je alles vergeet.

Het is na Dent, de eerste berg die we over zijn gegaan. Veel wandelaars raken in de afdaling ergens bij een viersprong de weg kwijt, in zoverre dat ze in plaats van fijn een kleine omweg te nemen door een bos met hoge bomen, gaan afsnijden en op een steile helling met doornstruiken terechtkomen. De vuurproef.

Ze doen dat niet expres. Eigenlijk komt het doordat er op dit punt bordjes ontbreken en je aangewezen bent op je app. De app wijst ons door het bos. Misschien dat de bordjes ontbreken omdat hier alles mag, je kan elk pad nemen dat voor je voeten komt. Wij zijn wel blij met de route door het bos.

Na de valleitjes en de stroompjes en de schapen die je aankijken, is het nog een klein stukje en dan ben je bij Ennerdale Bridge, de opmaat to the Lakes!

Ennerdale Bridge – Coast to Coast (10)

Nadat we aan het eind van onze eerste wandeldag hebben ingecheckt bij The Shepherds Arms Hotel in Ennerdale Bridge gaan we gauw weer terug naar de beer garden van The Fox and Hounds Inn waar we net zijn langs gekomen. De pub was ons de avond ervoor nog aangeraden door Frank Bowler, de organist van St Bees Priory. Time flies.

Het veld met picknicktafels en oranjerode parasols ziet er gezellig uit vanaf de brug over de Rowland Beck. De beek loopt achter de biertuin langs. Het is er zomerser dan ooit, zo tussen de bergen rondom. Maar wat het plaatje compleet maakt, en het staat ook op de parasols te lezen, is dat ze hier bier van Wainwright hebben, een 'Refreshingly rewarding crafted golden beer' met een percentage alcohol van slechts 4.1% – precies goed. We moeten alleen nog even naar binnen om het te halen.

Thuis heb ik nog een lege fles met hetzelfde plaatje als etiket uit een bierpakket van kleine Engelse brouwerijen dat ergens voor coronatijd te koop was bij de Lidl. De verschillende smaken wisselde ik destijds uit met mijn collega Bernie, die het ook in huis gehaald had en er als Engelsman vanzelfsprekend beter in thuis was dan ik. Het bier dat ze naar Wainwright genoemd hebben, kwam toen natuurlijk ook al als beste uit de bus en het is bijzonder om het hier nu in het echt, op de plek waar het gebrouwen wordt te drinken. En getapt te zien worden. Zonder schuim tot ver onder de rand. We lopen er voorzichtig mee naar buiten.

Hoe ver je kijken kan – Coast to Coast (9)

Het uitzicht vanaf Grey Knotts. In de verte de Ierse Zee en in ieder geval de kust van
Dumfries and Galloway, een van de 32 'council areas' van Schotland. Daarvoor twee
meren: Buttermere, waar aan de rand de bomen in het water staan, en daarachter
Crummock Water. De donkere berg links vooraan is Haystacks, waar in 1991 aan
de oever van een meertje dicht bij de top de as van Wainwright is verstrooid. Zo zou
hij voorgoed deel uitmaken van zijn geliefde landschap. De wens daartoe uitte de
schrijver al in 1966 in zijn boek Fellwanderer. The Story Behind the Guidebooks
(Kendal: Westmorland Gazette): 'Every day that passes is a day less. That day will
come when there is nothing left but memories. And afterwards, a last long resting place
by the side of Innominate Tarn, on Haystacks, where the water gently laps the gravelly
shore and the heather blooms and Pillar and Gable keep unfailing watch. A quiet place,
a lonely place. I shall go to it, for the last time, and be carried: someone who knew me
in life will take me and empty me out of a little box and leave me there alone.' Hij voegt
hier nog aan toe: 'And if you, dear reader, should get a bit of grit in your boot as you are
crossing Haystacks in the years to come, please treat it with respect. It might be me.'

Vanaf het punt waar de omleidingsroute aansluit op de oorspronkelijke route, net daarvoor eigenlijk, kun je Ennerdale Water al zien, een klein vlekje blauw tussen de heuvels en bergen. Je moet goed kijken, maar het moet het meer zijn, want de bovenlijn van het vlekje is waterpas. Dat is ver weg.

...een klein vlekje blauw tussen de heuvels en de bergen. Je moet goed kijken,
maar het moet het meer zijn, want de bovenlijn van het vlekje is waterpas.

We hebben het nog tegoed, Ennerdale Water, het is een belofte, we komen er morgen. Vandaag komen we in Ennerdale Bridge, vlak daarvoor, zo'n anderhalve mijl, het einde van de eerste dag.* 

Vanaf het punt waar de omleidingsroute (in groen) aansluit
op de oorspronkelijke route (in blauw), net daarvoor eigenlijk
– daar waar het pijltje staat – kun je Ennerdale Water al zien...

Aan het vorige kaartje heb je niet zoveel, omdat Ennerdale Water er niet op staat.
Op dit kaartje staat het wel, bij het pijltje rechts. Het linkerpijltje geeft nog een keer
het punt aan net voor waar de omleidingsroute aansluit op de oorspronkelijke route,
vanwaar je het meer kan zien. De zichtafstand is hemelsbreed zo'n 12 kilometer.

En op Dent, de eerste berg die je over moet, kun je terugkijken naar de Ierse Zee. Met land. Dat moet Schotland zijn.

Vanaf Dent, met rechts in de verte Schotland.

Nog verder weg, vanaf Grey Knotts, kun je nog steeds Ierse Zee zien, met het Isle of Man aan je linkerhand en Schotland aan je rechterhand. Bij helder weer, en dat hadden we, zie je met Engeland erbij hier dus drie countries.

Ook vanaf Dent, het zicht naar het oosten, naar de bergen van het Lake District.

* Vooruitwijzen kan niet, anders kon je lezen wat er de volgende keer over geschreven werd. Als er over Ennerdale Water geschreven is, kan die verwijzing alsnog worden toegevoegd. We zullen dus even moeten wachten.

Dent – Coast to Coast (8)

Boven op Dent. Links is nog net de steenhoop te zien die de top markeert.

Wit zijn we nog, als we Dent passeren. Dent is de eerste serieuze berg die we beklimmen. Een fell, zoals ze een berg in het Lake District noemen. Met een hoogte van 352 meter en een relatieve hoogte van 175 meter. Dat betekent dat je van de voet van de berg nog 177 meter moet klimmen. En dat klimmen, over een grashelling, gaat gestadig. Wij hebben daar een trucje voor. Als je dat zo mag noemen. Als het echt steil wordt, zoals straks bij de beklimming van Grey Knotts, voorbij de Black Sail Hut, doen we steeds 40 stappen, links, rechts, en nemen dan, op een redelijk mooie plek, een klein pauze. Een redelijk mooie plek is een wat groter vlak, waar je makkelijk kan staan met twee voeten, liefst horizontaal, en een beetje opzij, zodat er nog iemand langs kan. Soms zijn het 42 stappen als je daar aanlandt, soms 38 stappen, maar altijd rond de 40. Hoe we aan die 40 komen weet ik niet. Of wel, want het was mijn idee om na 40 stappen te pauzeren, en Wilma vindt het ook een mooi aantal stappen. Geen 30, geen 50, maar 40. Ik denk dat het uit mijn onderbewuste gekomen is, uit mijn christelijke opvoeding. Als ik het googel, zie ik dat het getal 40 symbool staat voor een periode van beproeving, voorbereiding en transformatie, en het markeert vaak de overgang naar iets heel nieuws. In de christelijke en joodse traditie staat het getal 40 bijna altijd voor een diepgaand proces van verandering of reiniging. Dat zien we bij de zondvloed met Noach en zijn ark: het regende 40 dagen en 40 nachten om de aarde te zuiveren voor een nieuw begin. Verder trok het volk Israël 40 dagen door de woestijn om volwassen te worden in het geloof. En Jezus vaste 40 dagen in de woestijn ter voorbereiding op zijn openbare taak. Hier komt ook de christelijke vastentijd van 40 dagen vandaan. Ook in het dagelijks leven heeft het getal 40 een speciale lading. Zo wordt 40 jaar gezien als een mijlpaal van volwassenheid en levenservaring ('het leven begint bij veertig', al worden sommigen nooit volwassen). En een voldragen zwangerschap duurt gemiddeld ongeveer 40 weken. Ik denk dat ik onbewust aan de 40 dagen gedacht heb dat Jezus door de woestijn zwierf. Wat een zware opgave geweest moet zijn. Zoals ook de 40 stappen omhoog de berg op een zware opgave, beproeving zijn. Want ga je eroverheen, die 40 stappen, dan put je jezelf uit. Dat moet je niet doen. Bij 40 stappen, of daaromtrent, is het steeds even rust, even om je heen kijken, hoe hoog je al staat, hoe fantastisch mooi het uitzicht geworden is, want hoe hoger je komt, hoe meer je ziet.

De beklimming van Dent, gestadig.

Maar nu dwaal ik af. Hoewel het wel zo is, dat ik aan die 40 dagen door de woestijn gedacht heb. Op een gegeven moment kwam die onbewuste gedachte bovendrijven. Maar het is dus nog veel groter, de symboolwaarde van dat getal. Ik denk nu ook aan de 40 dienstjaren, waarna iemand gemiddeld met pensioen gaat. Dat zijn ze bij Google vergeten. Misschien omdat Amerikanen (die Google bedacht hebben) veel langer werken dan 40 jaar en vooral presidenten, die daar ook veel te oud en seniel zijn als ze aan de macht komen en de hele wereld naar de knoppen helpen. Ook presidenten, en het zijn altijd mannen, van andere landen. Veel te oud en seniel. Of sowieso seniel. Is dat wat macht met je doet? Is macht gekmakend? Je ziet dat overigens op alle niveaus. Maar nu dwaal ik nog verder af. Want ik zei dat we nog wit zijn als we Dent passeren. Het is de eerste dag van de tocht die voor ons ligt, van 16 dagen, een veelvoud van 4, met 4 als een tiende van, ook weer, 40. Een tocht van 323 kilometer, afgerond 320. Ook een getal dat deelbaar is door 4 en 40 en deelbaar door 16 dagen 20 kilometer per dag oplevert. In die 16 dagen met iedere dag 20 kilometer in de soms bloedhete zon zonder ook maar een spatje schaduw zullen we minder wit worden, niet alleen in ons gezicht, want, omdat we van west naar oost lopen en de zon de meeste tijd ten zuiden van ons staat en we de rest van ons lichaam zoveel mogelijk bedekken of insmeren, zal onze rechterhand, zo constateren we als we voorbij de helft zijn, bruiner zijn dan de linkerhand, ook omdat de rechterhand meestentijds op de enige wandelstok steunt die we met ons meevoeren. Of die óns met ons meevoert.

Terugkijken vanaf Dent. Links vooraan het dorp Cleator, in de verte de Ierse Zee.

Constateringen en gedachten, en het is omdat je wandelt en nergens anders aan hoeft te denken, dat je telt, de stappen die je maakt, rustig de berg op, één twee drie vier vijf zes zeven acht negen – ik zet er geen komma's tussen want dat gaat te langzaam – tien elf twaalf dertien veertien vijftien zestien zeventien achttien negentien twintig eenentwintig tweeëntwinting drieëntwintig – rustig die stappen blijven nemen – vierentwintig vijfentwintig zesentwintig zevenentwintig achtentwintig negenentwintig dertig eenendertig tweeëndertig drieëndertig vierendertig vijfendertig zesendertig zevenendertig achtendertig negenendertig veertig, en stop, pauze, dat je om je heen kijkt voor dat uitzicht, en dan plotseling ook die handen ziet, dat verschil. Maar dat was nog niet toen we Dent op liepen. Pas veel verder, ergens tussen de korenvelden, over de helft, de helft van de Coast to Coast, op vlak terrein.

Rechts is bruiner. Je ziet het nog een beetje. De foto is 20 dagen na aankomst
in Robin Hood's Bay genomen.