The New Yorker – Sempé (3)

Op 14 mei 2013 zond de AVRO een reportage uit over de kunstenaar Jean-Jacques Sempé, met prachtige opnames in de Jardin du Luxembourg, onder andere voor het Vrijheidsbeeld dat daar staat. Sempé maakte ooit de omslagen voor The New Yorker. Vandaar. Er staat nog een Vrijheidsbeeld in Parijs, voor een brug in de Seine, vlak bij de Eiffeltoren.* Een exacte kopie op ware grootte van alleen de vlam van het Vrijheidsbeeld in de Baai van New York staat in op de Pont de l'Alma. Het beeld van de vlam is jarenlang gebruikt als monument ter nagedachtenis aan prinses Diana, die in de tunnel onder deze brug verongelukte.

* Het Vrijheidsbeeld in de Jardin du Luxembourg is het eerste exemplaar dat Frédéric Bartholdi maakte.

De hand die het oog leidt – Sempé (2)

'Contrairement à ce que l'on croit, ce n'est pas l'oeil qui guide la main, mais la main

qui guide l'oeil.' (Anders dan gedacht wordt, is het niet het oog dat de hand leidt,

maar de hand die het oog leidt. – Albert t'Serstevens (1885-1974))

'De eerste keer dat ik die zin las, dacht ik: wat een stomme opmerking. Een paar seconden later besefte ik dat ik zelf iets stoms had gezegd. Want het is waar: het is de hand die het oog leidt. Als je hand de behoefte voelt om bepaalde dingen te doen, bepaalde bewegingen te maken, dan is het in feite die hand die je verplicht om te zien. En als je een tekening maakt, dan is het inderdaad de hand die je dwingt om dingen te doen.'

Woorden van de kunstenaar Jean-Jacques Sempé in de reportage die de AVRO over hem maakte en uitzond op 14 mei 2013, met onder andere prachtige opnames in de Jardin du Luxembourg. Het citaat verschijnt apart in beeld tijdens de reportage.

Op het schrijversstrand (12) – Andersen

Hans Christian Andersen – Foto: Thora Hallager, 1869.

Dit is geen sprookje. In 1866 was de Deense schrijver Hans Christian Andersen op het schrijversstrand. Hij was daar met Johannes Kneppelhout, onder andere om er de uitwateringssluizen te bewonderen. Hij schrijft erover in een brief aan Henriette Collin:

Aan Henriette Collin

Den Haag, 22 maart 1866

Lieve mevrouw Collin!

Hedenmorgen nog zal ik in een keer van Den Haag naar Antwerpen reizen en vandaar verder over Brussel naar Parijs, waar ik tegen het eind van de maand verwacht te arriveren, zodat ik twee april in Parijs kan doorbrengen waar ik bij de Deense Delegatie brieven van mijn vrienden en vriendinnen hoop te vinden, die aan mijn feestdag hebben gedacht. Vanuit Leiden heb ik een brief gestuurd aan Hartmann en daarbij een korte brief aan uw man gevoegd, zodat hij, u en mijn vrienden binnen uw familie zouden kunnen lezen hoe het met me ging. Hij heeft dat briefje vast gekregen. Ik weet niet of ik daarin verteld heb van het mooie uitstapje dat ik met Kneppelhout gemaakt heb naar de duinen van Katwijk, waar ik de geweldige sluizen heb gezien waardoor de Rijn de zee instroomt. (...)

Een hartelijke groet H.C. Andersen

Dat 'uitstapje' moet in de dagen voor zondag 18 maart 1866 hebben plaatsgevonden. Andersen verblijft dan een paar dagen in Leiden bij Kneppelhout.

De zeesluizen bij Katwijk waren in de tijd dat Andersen ze bezocht al ruim een halve eeuw in bedrijf maar nog steeds een grote bezienswaardigheid en interessant genoeg om aan buitenlandse bezoekers te laten zien. In 1804 was begonnen met de aanleg ervan en in 1807 werden ze in aanwezigheid van koning Lodewijk Napoleon in gebruik gesteld. Zijn grote broer Napoleon Bonaparte was zelfs ook nog komen kijken, op 24 oktober 1811.

Bron: Hans Christian Andersen, Nooit rijk, nooit tevreden, nooit verliefd. Een keuze uit zijn dagboeken en brieven. Bezorgd, vertaald, van noten en een voorwoord voorzien door Edith Koenders. Amsterdam, De Arbeiderspers, 1998, pp. 205-208. Privé-domein Nr. 225.

Met dank aan Willem van der Plas voor de tip.

In een Amsterdamse etalage

Gefotografeerd door een in Amsterdam woonachtige Katwijker.

Verdwaald? Op drift geraakt? Zo'n bootje is, in ieder geval ook buiten het dorp, een geliefd verzamelobject.

Langs de windjammers – Sail 2015

Een zomerse zaterdag, twee weken geleden. Het vergt nog heel wat stuurmanskunst om in de stroom te komen.

Dan weer een stukje vooruit, dan weer achteruit. Een groot en traag lichaam van boten en bootjes, als magneten aan elkaar geklit. Als je bootje te licht was, zou het er zomaar tussenuit kunnen ploppen. Het effect van de ballenbak. Duwen, wachten, stukje terug. Van het water van het IJ is haast niks meer te zien. Achter ons is glasgerinkel. De boeg van een schip boort zich in de patrijspoort van ander schip. Duwen, wachten...

Tot we loskomen, en in een vertraagde film glijden van 6 km per uur. Het staat op de borden. Harder mag niet, kan niet. Tijd genoeg voor het maken van plaatjes.

De Götheborg, met links op de voorgrond een vissersbootje uit IJmuiden.

Zoals van de Götheborg, een replica van een Zweedse Oost-Indiëvaarder uit de achttiende eeuw.

De Sedov.

Of de Sedov uit 1921, gebouwd als de Duitse Magdalene Vinnen II, die met kolen en graan op Chili en Australië voer. Na de Tweede Wereldoorlog wordt het schip als herstelbetaling overgedragen aan de Sovjet-Unie en krijgt het zijn huidige naam.

'Vroege herinneringen' in het DunaAtelier

Eerst al om zeven uur, nog een heel uur voor het gebeuren, die collega die binnenstapte om me een leuke avond toe te wensen. Dat verwachtte ik niet, omdat ik wist dat hij die dag vanuit Leiden naar Katwijk aan den Rijn zou gaan, om naar de historische tram te kijken, die daar nu een week aan het heen en weer rijden was. Maar nu was hij helemaal in Katwijk aan Zee bij Schuitemaker een visje gaan eten en dacht hij, dat DunaAtelier is toch om de hoek, dus ga ik eerst daar nog even kijken. Maar nu moest hij nog helemaal van Katwijk aan Zee naar Katwijk aan den Rijn, om eindelijk met die tram mee te kunnen.
Dan die ene vrouw, die er al heel vroeg was, om kwart over zeven of zo, voor een plekje, maar zich al die tijd prima vermaakte, terwijl Gerard de stoelen nog aan het neerzetten was. En twee vrouwen die netjes van tevoren kwamen zeggen dat ze halverwege de avond weg zouden gaan, weg zouden sluipen, maar dat dat dan niet vanwege mijn praatje zou zijn. Ze hadden ergens anders een concert, waar ze ook nog heen wilden. Ze zijn niet meer weggegaan.

De Japanse toeriste die tussendoor binnenkwam om even drie schilderijen te kopen, in een volle zaal met mensen die naar een praatje zaten te luisteren. Ik kon gewoon doorgaan met m'n verhaal, maar ondertussen werden er tussen het aandachtig luisterende publiek schilderijen aangewezen en van de wand gehaald en werd achter in de zaal de koop gesloten. Als je het van buitenaf zou bekijken, waren we met z'n allen in een vreemd soort film terechtgekomen. Nee, de avond kon niet meer stuk in het DunaAtelier.

M'n ouders die tijdens m'n verhaal, dat ging over mijn jeugdherinneringen in de jaren zestig en gewoon op deze blog te lezen is, de hele tijd maar zaten te glimlachen en van de ene verbazing in de andere vielen, want het ging natuurlijk ook over hen, dat verhaal. Wat fijn als je geen internet hebt en je het dan voor de eerste keer mag horen.
Bert, die op blote voeten was gekomen. En m'n tandarts, die kwam vertellen dat ik hem door mijn jarenzestigverhaal in één avond van zijn jarenvijftigtrauma had af geholpen.

Wat een avond! En iedereen was leuk en aardig en had op z'n eigen manier zo'n beetje hetzelfde meegemaakt, in de jaren zestig, en soms ook niet, maar dat gaf niet.

Zo kom je bij het verhaal 'Vroege herinneringen' dat ik donderdagavond voorlas, door erop te klikken.

De foto's zijn van Gerard Brouwer.

Historisch spektakel in Katwijk aan den Rijn

Vanavond was ik bij het historische spektakelstuk ter gelegenheid van de 250ste verjaardag van het Assendelft-orgel in de Dorpskerk in Katwijk aan den Rijn. Allerlei historische figuren werden uit de mottenballen gehaald. Net als de tram van 55 jaar geleden, die ik net daarvoor nog even had laten passeren.

Met dank aan Adri van Beelen voor de uitnodiging.

Ja, wij hebben ze gezien – Sail 2015

Beetje lastig varen met al die beveiliging om je heen, en een echt mooi plaatje wordt het natuurlijk niet als je geen telelens bij je hebt, maar ze zijn te zien als je goed kijkt: Willem-Alexander aan het roer, Máxima in het midden op de roef, op de tweede foto zwaaiend, en Beatrix, ook op die foto, met witte zonneklep, dat d'r haar niet door de war gaat. Op de derde foto, voor het roer, Amalia. En Mabel en Alexia en Ariane waren er ook, op de Groene Draeck.

Op het schrijversstrand (10a) – Er kwam een tram voorbij

Er kwam een tram voorbij, langs huize Bijdorp, waar Bilderdijk woonde, in de tuin, maar dat was pas in 1881, dat die tram daar langsvloog.

Vichy

Drie jaar geleden was ik in de kuurstad Vichy. Het was er stil. De omgeving was als in een oude Franse film.

De muziektent stond er nog, maar zonder muziek, en er waren nog wat andere decorstukken blijven staan.

Als er niemand was, kon ik rustig in dat decor plaatsnemen.

Ik zette mij achter een tafeltje op een terras, bestelde een Perrier tranche (dat is een glas bronwater met een schijf citroen en een stamper) en nam de juiste pose aan om mezelf op de foto te zetten. Voor later, als ik er niet meer was.

Die foto is niks geworden.

Op het balkon

Op het balkon, waar je zo graag lag, bloeit nu een lavendel. En ook je olijf doet het goed.

Aardrijkskunde ophalen

Ik moet mijn aardrijkskunde toch eens ophalen. Pas reisde ik met de trein over Zwolle naar Giethoorn. Dan moet je eruit bij Steenwijk en dan met de bus naar het waterrijke plaatsje, waar ooit Rijk de Gooyer woonde en de film Fanfare is opgenomen. Omdat er werkzaamheden aan het spoor waren, moest ik met de bus vanuit Zwolle verder. Eerst een bus naar Zwartsluis en vervolgens een bus naar Giethoorn, naar de Dominee Hylkemaweg. (Weg? Dat zal dan wel een dominee zijn die daar vroeger gestaan heeft.) Twee bussen. Dat zag ik niet zitten.
Nu zag ik dat je ook met de trein via Meppel kon reizen om in Steenwijk uit te komen. Van die kant was het spoor misschien niet opgebroken. En dan met één bus vanuit Steenwijk naar Giethoorn. Meppel ligt toch in Drenthe, dacht ik, in het noorden. Wat een omweg. Maar toen ik op de kaart keek, zag ik dat deze plaats juist ten zuiden van Giethoorn lag, Giethoorn dat in de provincie Overijssel ligt en niet in Drenthe waardoor Meppel daar helemáál niet kan liggen. Ik was in de war met Emmen. Wat is er toch gebeurt met me nadat ik vroeger al die rijtjes plaatsnamen van de blinde kaart leerde? Je moest die kaarten per provincie eerst overtrekken zonder de plaatsnamen erbij te schrijven. Alleen maar stippen voor de plaatsen en kronkellijnen voor de grenzen en rivieren. Op overtrekpapier dat zo lekker naar gebakken brood rook.
Meppel en Emmen, ze hebben wel wat letters van elkaar, vooral klinkers, en de m van Meppel is in het midden van Emmen terechtgekomen en dan dubbel. En wat is er met de l en p in Emmen gebeurt? Ik hoopte maar dat dat het was, een Babylonische schrijfverwarring. En niet dat mijn geografische basiskennis, er op de lagere school zo goed ingestampt, net als de rijtjes tafels, uit mijn hoofd aan het wegebben was. Dan had ik daar maar veertig jaar wat aan gehad. Verschrikkelijk!

25 jaar zoenen – vervoer

Die vlaggetjes staken uit, dus daar moest een speciale doos voor gemaakt worden, met extra ruimte voor. En toen kon de reis beginnen.