Hulde!

Hulde aan de mensen die mij van de heuvel af haalden

en aan het personeel van de Scottish Ambulance Service!

Er moesten vijf ziekenwagens aan te pas komen. Ik zag er vier, toen ik van de heuvel af gesleept was, maar later hoorde ik dat er nog een vijfde was gearriveerd. Dat kwam doordat iedereen ging bellen omdat onze positie niet helemaal duidelijk was: Arthur's Seat, aan de kant van het meertje Dunsapie Loch, niet ver verwijderd de Sheep Heid Inn, een van Schotlands oudste pubs, uit de veertiende eeuw.* Na de val meldde zich al snel een groepje Duitsers: Frank, die mij meteen een sigaret aanbood, achttien jaar te laat, 'Sla maar een arm om m'n schouder en hink maar op je linkerbeen', en Simona en Brigitte en Roland. En vlak daarna een groepje Schotten: Lisa en Jonathan en Jane en Paul, met een zogenaamde 'rescue bag'. Hadden ze altijd bij zich. Als ik daarop ging liggen, konden ze mij, met Wilma erbij, met z'n negenen de heuvel af slepen. Langzaam, met af en toe een pauze. Tot we bij de weg* waren waar de ziekenwagen zou komen. Dat werden er dus vijf. Een nationale ramp.

Bij de rode pijl is het gebeurd.

* In Duddingston Village, met het meertje Duddingston Loch.
** De Queen's Drive, de weg die Elizabeth II altijd neemt als ze zich op Arthur's Seat laat afzetten.

Naar Edimbàrà

Over onze honeymoon naar Edimbàrà, of Edimbrà, zoals het volgens mijn Engelse collega moet worden uitgesproken, kom ik nog uitgebreid te spreken. De uitspraak Edimbàrà was trouwens van een inwoner van Edinburgh zelf. Over de champagne die wij aan boord van het KLM-toestel mochten ontvangen uit handen van de purser met uitgebreide felicitaties namens de gehele bemanning. Over de dienst in Rosslyn Chapel ('Toch nog voor de kerk getrouwd?') met een heuse kerkkat en koster in kilt. Over de beklimming van Arthur's Seat en de val waarbij ik mijn enkel brak. De meneer die mij met een rolstoel uit het vliegtuig haalde en zei: 'U bent zo positief. De meeste mensen die ik meemaak klagen alleen maar.' 'Dat heeft geen enkele zin,' zei ik. 'Komt allemaal door de sociale media, dat geklaag over niks. De mensen maken elkaar gek op hun telefoons.' Over alles kom ik nog te spreken. Zo'n honeymoon van een paar daagjes geeft zoveel stof.

Getrouwd!

En toen, op die gedenkwaardige dinsdag de 17de december, was het dat ik eindelijk de jurk mocht zien...

Ten voeten uit.

Op weg naar het gemeentehuis.

's Zondags – de Cotswolds 8

's Zondags gaan ze uit rijden, de bewoners van de Cotswoldsdorpjes, en zie je soms de leukste oldtimertjes voorbijkomen. Alsof je in de jaren vijftig of zestig terecht bent gekomen. De foto hierboven is wat dat betreft net een ansichtkaart, een ingekleurde bijna, met die vrouw met haar kleurige blauwe mantel in de verte.

De manchetknopen

'Dit zijn ze.' Foto: Kees van der Wal.

Er zijn er maar 32 paar van gemaakt: 30 voor het dispuut Da Vinci van studentenvereniging Quintus aan de Boommarkt, 1 voor haar vader en 1 voor haar vriend, door Jolet, dochter van Kees. Na haar opleiding tot goudsmid in Amsterdam ging zij bij Schoevers studeren, in Den Haag. Zij woonde toen in Leiden. Zo kwam zij bij Quintus terecht, waar zij met Eva Jinek aan de klaverjasavonden deelnam. Toen op 1 januari 2002 de euro geïntroduceerd werd, gingen Jolet en haar medestudenten als een razende Italiaanse eeneuromunten verzamelen. Om de manchetknopen te maken. Die van Kees heb ik nu.
Kees, die mij als ik jarig was altijd verraste met een fles wijn van het merk Leonardo, stuurde me een mail: 'Wij zijn aan het "ontspullen" en nu vraag ik me af of je bij jouw smokinghemd manchetknopen draagt.' Daar had ik nog niet over nagedacht. Er kwam een volgend mailtje: 'De manchetknopen zijn wel iets voor jou, de afbeelding erop refereert aan Leendert (Leonardo).'

De 'Mens van Vitruvius' van Leonardo da Vinci, ± 1490.

Ik moest aan de wijn denken, met op het etiket een afbeelding van de man van Vitruvius. De afbeelding die ik ieder jaar onder ogen kreeg. Gemaakt door Da Vinci. Mijn naamgenoot. 'Dit zijn ze.' Weer een mail. Met een foto. Compleet overdonderd. Was ik. Beduusd. Toen ik een uurtje later langs de receptie van mijn werk kwam, lag er een pakje voor me. Van de man van de verrassingen.

Verdi's Aïda in Haarlem

Gisteren, vóór de uitvoering van Verdi's Aïda door Charkov City Opera & Ballet,
met regisseur Marc Krone en dirigent Jeroen Weierink, in de Stadsschouwburg Haarlem.

We staan er lachend op. En die meneer met de kraaksnoepjes ook, in de rij daarachter. Maar of hij lacht kunnen we net niet zien. Was hij doof, dat hij al die wikkels die hij van zijn snoepjes pelde niet meer hoorde? Zongen ze daarom zo hard, de vertolkers van Verdi's Aïda, om de oude snoeperd te overstemmen? Toen we na de pauze weer waren gaan zitten, leek een strenge blik van ons te helpen. Toen hadden we ook de Triomfmars al gehad, in het tweede bedrijf. 'Je moet maar durven,' zei Adri nog. 'Als componist. Al je kruit in het begin al verschieten.' Een thema dat daarna helemaal niet meer terugkomt, maar wel in je hoofd blijft hangen, ook als je langzaam indommelt op de zachte muziek uit het vierde bedrijf.

In bovenstaand filmpje is een mooie uitvoering van de Triomfmars te bewonderen.

Eendje – de Cotswolds 7

Al die eenden in Bourton-on-the-Water. Niet zo gek dat het hotel er eentje cadeau doet.

Droste-effect – de Cotswolds 6

In Bourton-on-the-Water heb je een droste-effect.* Kijk maar eens goed op de onderste foto.

De uitbater van The New Old Inn dacht in de jaren dertig van de vorige eeuw: ik ga m'n dorp nabouwen. Op 12 mei 1937, de kroningsdag van koning George VI en koningin Elizabeth, opende hij achter zijn café Bourton-on-the-Water op een schaal van één op negen. Madurodam, maar dan anders, Engels. Met kalkstenen huisjes en leien dakjes. Het kleine dorp waarin hij zelf woonde nog eens kleiner nagemaakt. Maar hij ging verder en maakte ín dat dorpje ook weer een dorpje en daarin ook weer een dorpje. En zo verder.

Een model van The Model Village (met een model van The New Old Inn en de ticketshop)
en binnen dat model (iets boven het midden op de foto) weer een model van het model, enz.

* Het Engels heeft dezelfde benaming, geleend uit het Nederlands.

Bourton-on-the-Water – de Cotswolds 5

Bourton-on-the-Water is zo'n dorp uit een Engels schoolboek. Een picture postcard village. Een speelgoeddorp, lijkt het wel. Met winkeltjes met ronde erkerramen en bruggetjes zonder leuning. Omdat je in het riviertje dat daar zachtjes onderdoor stroomt onmogelijk kan verdrinken.

Dat merkt deze hond ook.

Er zwemmen allemaal eenden.

Het pak, de schoenen en de jurk

Trouwen, daar kunnen we niet lichtvoetig over doen. Zo'n verbond in het huis van de gemeente is een serieuze zaak. Had ik nog een pak? We namen het mee naar Schuitemaker in de Princestraat. Ik trok het aan en gelijk was duidelijk dat het om me heen was gaan slobberen. Dan maar een nieuw. Het was rustig in de winkel, dus we hadden alle tijd. Maar ook zonder die tijd word je hier altijd goed geholpen. Het pak waar ik bij uitkwam, zat als gegoten. 'Ik denk dat ik het na ons trouwen gewoon aan hou. Veel beter dan gewone kleren.' Alleen het overhemd nog even innemen... Een overhemd innemen? Ja, dat was voor mij ook nieuw. Dat zit toch verstopt, onder je jasje? 'Nee, maar als u het jasje uittrekt, dan ziet u het.' Ja, daar zat wat in. Niet dat ik dat van plan was op deze belangrijke dag. Mijn aanstaande was er ook heel blij mee, met mijn nieuwe pak. Haar jurk mag ik niet zien, maar zij mijn pak wel. Dat zijn de voorschriften, de riten, en ik wil ze graag zo houden, want het is een serieuze zaak, trouwen.

Er was nog een kleine discussie gaande tussen onze kleinkinderen Ronin van zes en Indy van negen jaar, over de kleur van de jurk. Indy vroeg zich dat af, wat voor kleur die zou hebben. Waarop Ronin zei: 'Wit natuurlijk. Een trouwjurk is altijd wit.' Zo van, dat snap je toch wel, daar hoef je toch niet over na te denken, hoe kun je zo dom zijn om te denken dat een trouwjurk een andere kleur heeft.

Dat pak was allemaal vrijdag. Zaterdag was het veel drukker in de Princestraat. We gaan naar Haasnoot, om mijn schoenen op de leest te zetten. Misschien kunnen ze onder mijn trouwpak. Maar ik begeef me op gevaarlijk terrein. Want als ik de schoenwinkel binnenloop, dwalen mijn ogen gelijk al af, en die van mijn aanstaande ook, zie ik, want ik ben een schoenenfetisjist, en mijn aanstaande misschien ook wel. Ik geef de schoenen die op de leest moeten aan de mevrouw achter de toonbank. Ze gaat er met haar hand in. Voorin zit een hard randje. 'Ja, ze zijn eigenlijk nooit gedragen,' vertel ik, 'omdat ze van toen ik ze kocht al knellen. Kijk maar, de zolen zijn nog helemaal nieuw. Staan al vijf jaar in de kast. Misschien kunnen ze onder mijn trouwpak.' Maar ondertussen heb ik al veel mooiere schoenen gezien voor onder dat pak. 'Een week zet ik ze voor u op de leest.' Ik ben ze al helemaal vergeten, die schoenen voor op de leest. Ik zie een mooie blauwe en een mooie bruine schoen. 'U mag ze wel even meenemen hoor, naar Schuitemaker.' Daar hou ik ze onder mijn pak. Ja, veel mooier. En het personeel is het met ons eens. 'Die. Ja, die moet je doen.' Helemaal af. Terug naar Haasnoot. Normaal heb ik maat 45. Voor de zekerheid pas ik ook nog een halve maat groter. 'Nee, dat worden clownsschoenen.' Toch 45. Mooie schoenen, van mooi soepel leer. Weer een stap verder naar de grote dag.

Onze Amerikaanse vrienden – de Cotswolds 4

We maakten foto's van elkaar.

Voor Wilma

Aan de ontbijttafel in Naunton kwamen we ze tegen, voor het eerst. Onze Amerikaanse vrienden. We raakten in gesprek. Met Don en Lenore en Chuck (van Charles) en Shirley. Het voelde als familie – we noemden elkaar 'our family'. Ze gingen niet zo hard als wij. Maar altijd kwamen we ze weer tegen. Onderweg. Maar ook als we een tearoom binnengingen, of een pub. En ook weer aan de ontbijttafel, in een volgende B&B. Dat kon je geen toeval noemen. Want waarom was in dat volle huis met al die gasten nou juist die ene tafel vrij gebleven, met die zes borden? Dat was bij Duncan en Linda. Hij in de keuken, eieren klutsen voor de scrambled eggs, en zij ronddelen en vragen of je tea of coffee wilde. Duncan, tegen wie Shirley zei dat ze bij het verlaten van de B&B de sleutel in de deur zou laten, waarop Duncan dan, als grapje, abrupt antwoordde, met zijn vinger als waarschuwing omhoog, waardoor Shirley haar zin niet kon afmaken: 'Uh, don't say this, don't mention the key, don't talk about it!' Dat was vast die Engelse humor die ze in dit land hadden.

Onze Amerikaanse vrienden.

We maakten foto's van elkaar. Hele leuke. En Don, die altijd vooropliep, maakte die foto van ons op de toren, de Broadway Tower. Waar ik aan jou vroeg of je met me wilde trouwen en jij ja zei. Dat wist Don niet. Die maakte gewoon een foto, van 'two happy people'. Nou, dat waren we. Nog happier dan hij toen wist op dat moment. Want hij stond onder aan de toren. En kon nooit zien wat er boven gebeurde.

Boven op de toren.

We waren de eersten die ochtend, de eerste twee, en op de tweede verdieping – of is het de derde, of noem je dat de tweede etáge? – wist ik dat ik het ging vragen aan jou, als we buiten waren, boven op de toren.

Dat wist Don niet.

En onze Amerikaanse vrienden – ze willen dat we naar Washington komen in hun grote land, we hebben een uitnodiging! – hoorden het als eersten, dat ik jou gevraagd had en jij ja zei. Dat was nadat we in dat Indiase restaurant gegeten hadden en zij daar natuurlijk ook weer binnenkwamen. Dat kon geen toeval zijn. Het moest zo zijn. Want zij bleven nog een extra nacht en dag in Chipping Campden en wij gingen verder de volgende dag. Ze móésten daar wel eten, daar wel langskomen, waar wij die avond aten. Anders hadden we nooit hun adressen gehad. En die foto van ons boven op de toren.

Wandelen – de Cotswolds 3

We wandelen wat af, in de Cotswolds. Over paden en lanen, door weiden en akkers. Zacht glooiend. Een soft pillow landshape, zoals de dame het noemde bij de vier witte hekken die we passeerden – please close the gate – over het terrein van een paardenboerderij. De andere dame met wie zij was, had nog een vriendin gehad in Utrecht – ze sprak de plaatsnaam net zo keurig uit als haar high standard Oxford English – vertelde ze toen ze hoorde dat wij Dutch waren. Fleur Dijkstra. Haar vader was tandarts. Tandarts in Utrecht. Maar was zij nou geëmigreerd naar Amerika?

Ringen

Vandaag hebben we de ringen uitgezocht. Bij Parlevliet in de Badstraat. We werden er zo vriendelijk geholpen. In witgoud. Die van haar met briljanten. Dat hadden onze ouders allemaal niet.