zaterdag 12 september 2020

Een mooie herinnering

Met rabarbercake van de Friese bakker Ús Bertus.

We hebben er ook nog twee mooie theekoppen aan overgehouden, met motieven van William Morris, de belangrijkste ontwerper van het negentiende-eeuwse Engeland (er bestaat zelfs een William Morris Society), die vaak in de Broadway-toren verbleef. In de toren is een permanente expositie van zijn ontwerpen te zien, gebruikt voor behang en gordijnen.

Ontwerpen van William Morris op de tweede verdieping.

woensdag 9 september 2020

9 september 2019

10 u 32 m 49 s GMT

Voor Wilma

Ergens zou ik het vragen, officieel. Die ochtend beklommen we de Broadway Tower, een folly in het graafschap Worcestershire. We waren de eersten die dag, zei de meneer van de kaartjes beneden. En onderweg naar het dak, op de laatste treden omhoog, dacht ik, ja, hier doe ik het. Op deze plek, waarvan de exacte GPS-coördinaten zijn 52°01'27.01" NB en -1°50'8.99" WL. Het tijdstip zal geweest zijn ergens tussen deze twee foto's in, maar meer in de buurt van de tweede dan van de eerste, dat ik jou ten huwelijk vroeg.

10 u 12 m 58 s GMT

maandag 31 augustus 2020

Moeder 88 jaar


Vandaag is ze 88 jaar geworden, m'n moeder. Wekenlang heeft ze ons in spanning gehouden, over het gedicht dat ze op haar verjaardag ging voordragen. Zelf zat ze ook te popelen. Als je langskwam was het: 'Zal ik alvast het beginnetje voorlezen?' Dat gingen we niet doen natuurlijk. 'Aan m'n vriendinnen van de zorg heb ik het al voorgelezen, hoor. En ze vonden het allemaal prachtig!' Hoe ze de spanning kon opvoeren. 'En 's avonds, als hij naar bed is, zit ik te oefenen, en zet ik daar nog een woordje bij en hier.' Vandaag mocht ze los! En meteen al een wereldpremière!

Nog een paar kleine aanwijzingen bij het gedicht: ma's wiegje heeft gestaan in de De Waal Malefijtstraat 88 en haar broer is zeven weken even oud.

zaterdag 22 augustus 2020

Wandelen in je hoofd (1) – het South West Coast Path


Raynor Winn en haar man Moth lopen het South West Coast Path zonder een cent op zak. Ze zijn hun huis kwijtgeraakt en daarom gaan ze het pad maar lopen. Je leest erover in Het Zoutpad. In haar tweede boek, De wilde stilte, vertelt de schrijver dat ze het hele SWCP een hele goede wandelgids hadden aan het boek van Paddy Dillon. Als ze het pad gelopen hebben plakken de bladzijden aan elkaar van de regen en het zeewater, zo intensief hebben ze de 1014 kilometer (630 mijl) beleefd. Raynor haalt er de potloodaantekeningen uit om het eerste boek te schrijven. Eerst alleen voor haar zieke man (die lijdt aan CBD, corticobasale degeneratie), een nog niet voor publicatie bedoelde print, om de herinneringen aan het pad bij hem boven te krijgen. Zoals aan die bramen onderweg, waar de zilte zeemist overheen geweest is, waardoor ze nog lekkerder smaken. Moth is het allemaal vergeten.


Een mens wil compleet zijn, is altijd op zoek naar orde. Dus kocht ik toen ik De wilde stilte gelezen had, die wandelgids erbij, The South West Coast Path van Paddy Dillon. Ik wilde dat mooie boekje met al die kaartjes en honderden mooie foto's wel zien. Voor als wij weer gaan lopen. Het is uit 2003, herdrukt in 2016 en 2017 en van aanvullingen voorzien in 2018 en de druk die wij nu hebben is gloedjenieuw, van dit jaar. En wat lees je dan opeens in het hoofdstukje over de kosten van zo'n wandeltocht...


Boeken die heen en weer verwijzen. Dat is wel het mooiste wat er is. Raynor Winn en haar man Moth liepen het SWCP in 2013.

vrijdag 14 augustus 2020

Pootjebaden


Terwijl de lammeren de schaduw zoeken, sjokken de runderen door het water, log en loom, als moekes die hun rokken hooghouden bij het waden door de zwin. Arcadische taferelen dezer dagen, op het Landje van Bremmer.

donderdag 30 juli 2020

Rondje Oegstgeest


Of moet ik het een Tour d'Oegstgeest noemen? Want dit dorp is deftig. En dan heb ik het vooral over Oud-Oegstgeest, met zijn mooie villa's, gelegen in landelijk groen.

We hadden wel zin in een groene tocht dit keer, van bos naar bos, te beginnen in het Bos van Van Wijckerslooth, met ck en th. Toe maar!* Maar we sloegen dat bos nu toch maar even over om door de naastgelegen villawijk te kunnen wandelen. En dat is alsof je door een dorp in de Cotswolds loopt. Heerlijk! Engels! Met een bruggetje in de straat en tussen de huizen een vijver met een hekje eromheen en eenden, een pool. Je verzint het niet. Hier wil je wonen. De rust. Ik herinnerde me van een fietsritje een paar weken geleden nog dat huis op de hoek, het leek wel een boerderij, maar was dat niet. Het was een oude villa met strooien dak, met grote struiken blauwe en roze hortensia's ervoor. Een beeld dat voorbijschoot, op die fiets, in mijn ooghoek. Schitterend! En dan schit-te-rend met nadruk uitgesproken, in losse lettergrepen. Nu kwamen we er weer langs, lopend. En kon ik het vastleggen dat beeld, als die bloemen nog niet uitgebloeid waren. Ha, daar was het weer. Het zat nog op mijn netvlies.

Kasteel Endegeest.

Na het Bos van Van Wijckerslooth, met ck en th, zouden we het groen rond Endegeest pakken, het gekkenhuis. Onderweg huizen met erkers en balkonnetjes met baldakijnen erboven, hoe verzin je het. Alles in zomerse stemming. Rechts van de weg het gemeentehuis in paviljoen Rhijngeest, het staat nog boven de deur, vroeger onderdeel van het gekkenhuiscomplex. Paviljoen... er is geen ander woord voor zo'n gebouw. In het trappenhuis van het gebouw zitten nog tralies, mooie tralies, in jugendstil, zodat de patiënten niet naar beneden sprongen. Tegenwoordig kun je er trouwen, wat we dan ook gedaan hebben.

Land(je) van Bremmer.

Wat verderop kun je langs het vroegere Witte Huis, waar je rijexamen deed en wat nu een verzorgingstehuis is voor vermogende bejaarden, naar het kasteeltje van Endegeest wandelen. Descartes heeft daar nog gewoond, van 'Ik denk, dus ik ben' ('Cogito ergo sum'), een filosoof in het gekkenhuis, je verzint het niet (of juist wel). En Maarten Biesheuvel verbleef er, groot schrijver, vandaag overleden. Achter het kasteeltje loop je via de kwekerij van de inrichting over het Pad van Bremmer, langs het Land(je) van Bremmer, dat oude weiland, die groene oase, met koeien, schapen, een ooievaarsnest, tegenover het voormalige Zendingshuis Hendrik Kraemer aan de Leidsestraatweg**. Nu zagen we het weiland ook eens van de andere kant. Loop je het Pad van Bremmer af, dan kom je uit op de Nachtegaallaan.

De Leidse Hout.

Rechts van die laan ben je opeens in Leiden en wandel je via de Vogelwijk richting het Bos van Bosman, met het landgoed Nieuweroord, waar een paar jaar geleden nog de zusterflat van het Academisch Ziekenhuis stond, die ze gesloopt hebben en waar ze nu die oude villa van het landgoed weer aan het neerzetten zijn, niet terugrestaureren maar opnieuw opbouwen, met appartementencomplexen ernaast. Dat laatste hadden ze niet moeten doen. Want o, wat is hier gebeurd! Het ziet er vol uit, heel vol! Een 'benauwde veste', om met Vondel te spreken. Gek genoeg oogde het landgoed veel ruimer toen die lelijke zusterflat er nog stond. En in de tijd voor de zusterflat, met alleen die oude villa, was het natuurlijk helemaal prachtig. Nee, die appartementencomplexen zijn een miskleun van de eerste orde. Wie heeft dit bedacht? Het tennisbaantje waar prinses Juliana een eeuw geleden nog met de jongeheren van oude Nieuweroord een balletje opsloeg, heeft het in alle nieuwbouwdrift ook al moeten ontgelden. Een paar jaar geleden was het er nog en werd er ook nog getennist.

Kasteel Oud-Poelgeest.

Vanaf de bouwplaats steek je de Rijnsburgerweg over, ga je iets naar links en dan rechts langs de voormalige sportzaak van Wout Bergers en daarna weer rechts langs de Leidse Houtschool, een gebouw uit de jaren dertig in de stijl van die tijd, en dan links langs het Diaconessenhuis de Leidse Hout in. Langs de kinderboerderij en het theehuis en de grote vijver met muziektent. Dan rechts het voetpad en fietspad over – dit is de oude, smalle Haarlemmerdijk; moet je een keer overheen fietsen en meemaken als je in de buurt bent, zo smal tussen het water door –, het terrein van UVS over en langs de keet van IJsclub Oegstgeest via een bruggetje het terrein van kasteel Oud-Poelgeest op, waar Wim en Hendrike getrouwd zijn ('van een bruiloft komt een bruiloft', zie boven) en Boerhaave gewoond heeft. Twee kastelen en drie beroemdheden op één tocht. Van villawijk naar kasteel naar bos, naar weer een bos en naar weer een kasteel, waar vind je dat op deze oppervlakte? 9,3 kilometer op de teller, iets meer dan de helft van de vorige week, maar de wandeling was er niet minder om: een rondje Oegstgeest, met een randje Leiden.


* Hiermee bedoel ik: het kan niet op, zulke deftige combinaties van letters. 'Van Wijkersloot' had al mooi genoeg geweest.
** De straatweg/straat heeft hier eigenlijk twee namen: Leidsestraatweg heet het aan aan de kant van het voormalige zendingshuis, Geversstraat aan de kant van het weiland.

donderdag 23 juli 2020

Een beetje om – van Oegstgeest naar Katwijk en terug

We zaten lekker van ons appelgebak te genieten, toen Wilma opperde:
'Zullen we via de Zuidduinen langs de Soefitempel teruggaan?'

We hadden nog een bon van de bruiloft, voor bij de Sunset, en het was mooi weer. Weer voor een wandeling. En iedere dag dertig minuten wandelen is goed voor zowat alles, lezen we. Dus namen we de bekende route, via Oegstgeester Kanaal en Oude Rijn, om zo bij het strand uit te komen en die tent op de boulevard.
Sinds vorig jaar, toen we aan het oefenen waren voor de Cotswolds, had ik niet meer zo ver gelopen. 7,8 kilometer van huis naar zee. Heen en weer zou dat nog geen 15 kilometer zijn. Iets voor de avondvierdaagse of de Kippenloop. We zaten lekker van ons appelgebak te genieten, toen Wilma opperde: 'Zullen we via de Zuidduinen langs de Soefitempel teruggaan? Kan dat?'
'Wow! Het is een beetje om, maar het moet kunnen. Er is een pad, als je naar de meertjes gaat en dan linksaf langs die uitkijkduin met die bunker erop, dat je bij de watertoren uitkomt. En dan zo via Katwijk-Binnen en Rijnsburg terug.'
'Dan kunnen we achter de camping langs.'
'Waar we Louca nog een keer hebben gedragen omdat ze niet meer kon.'
'Och, Loucaatje. Ik mis haar wel hoor.'
'Zo oud was ze toen nog niet eens.'


We gingen op pad, over het pad over de zeereep en de boulevard en doken de duinen in. Dit zou dan de training voor het South West Coast Path (SWCP) worden, waar we ooit een stukje van gelopen hadden, van Newquay naar Penzance.* En dat we volgend jaar wilden vervolgen. Langs Polperro, van de puzzel, in ieder geval. Maar ook langs dat plaatsje waar Raynor Winn en haar man Moth nu wonen, Polruan, tenminste in dat boek (De wilde stilte), en Fowey, aan de overkant. Er groeien palmbomen. Zij hadden in het eerste boek (Het zoutpad) het hele kustpad gelopen. 1014 kilometer! Aan de hand van die optimistische wandelgids van Paddy Dillon: The South West Coast Path.
Maar dit wat wij liepen leek onderhand ook al wel een hele toeristische route te worden, door de duinen langs die tempel en de watertoren, langs een groepje tiny houses – had je die in Katwijk ook al?**  – met akkertjes eromheen, café 't Wachtje en molen De Geregtigheid in Katwijk aan den Rijn, het tolhuis aan de Sandtlaan, het graf van Floris V en de Vliet door Rijnsburg. Al die indrukken. Voor je het wist was je weer thuis. Zo liep je in duin, zo zat je weer in je tuin.


De werkelijkheid was dat we ons nogal op de afstand hadden verkeken. Het was flink om. Geen kleine 15 maar 18,3 kilometer. Die drieënhalve kilometer extra hakte er behoorlijk in.

* Ik lees in de link dat dat was in 2008. Volgend jaar al 13 jaar geleden. Het wordt tijd voor een inhaalslag.
** Ja, juist! Want big houses waren er onbetaalbaar.

vrijdag 10 juli 2020

Katwijks woordenboek... Tweede druk in de winkel!

Voor wie 'm gemist heeft... Een nieuwe voorraad!

Want dat het zo hard zou gaan, had niemand verwacht. De boeken vlogen bijna letterlijk de winkel uit. Het woordenboek heeft ondertussen in menig huis een plek gevonden en wordt er regelmatig opgeslagen. Wat een rijkdom!

Het Katwijks woordenboek geeft antwoord op tal van vragen. Zoals wanneer je lappe ken kakke of wanneer je zegt dat iemand Lààis haer heeft.* Of wat een kaemizooltje is of wat haelemedijtjies zijn. Of waarom de vuurtoren van Noordwijk de Gloeiende Spijker wordt genoemd. En wat de uitroep Wat haegemaeker! betekent. En dat je een strijkbout (en een natte doek) nodig hebt om de pisvauwe uit je brouk te krijgen en dat het weer buiten best te doen is als je 'n dròòge verlòòp hebt. Dan zal je in ieder geval niet verknettere. Het woordenboek vertelt ons ook wat het verschil is tussen een boekje en een boukje, dat ien toet mem uit het Frans komt en wat Truzelot en Alfred Hitchcock met elkaar gemeen hebben. Als je de bladzijden zo omslaat, merk je wel dat het woordenboek er niet vanzelf gekomen is, want voor de wind gaet 'n bos stròò.

Het Katwijks woordenboek is te koop in Katwijk bij Het Baken, The Readshop, Primera en het Katwijks Museum, in Rijnsburg bij The Readshop, in Oegstgeest bij de Rijnlandse Boekhandel en De Kler, in Leiden bij Kooyker en De Kler, in Noordwijk bij Van der Meer, en verder natuurlijk in alle andere boekhandels in Nederland.

Daarnaast is het boek ook te bestellen bij uitgeverij Primavera Pers.

De prijs voor deze luxe gebonden editie – met linnen band en leeslintje – is slechts € 22,50 (deze aanbieding geldt tot 1 september, daarna wordt het € 24,90).

* Zie ook het Leidsch Dagblad van zaterdag 13 juni.

maandag 29 juni 2020

Gedachten bij Schiermonnikoog


Zo moet het geweest zijn. Een kerk, een kar met paard, die ratelt op de keien, een raadhuis met een pomp ervoor, een zandweg tussen koren door, het vee, de boerderijen. De koeien, geiten, in 't duin, als op een ansichtkaart, de boot met gasten, een groot hotel, en nog een groot hotel, het dorp, met simp'le huizen tussen groen, ik weet nog hoe het was, het tuinpad, en een fiets, die knispert over 't schelpenpad, een vogel kwinkeleert, in het besef dat deze rust, deez' onverand'rlijkheid, alleen bestaat, door 't water dat ’t omgordt.














maandag 22 juni 2020

Een wagentje op strand met een hoge ketel

Het wagentje met de hoge ketel, met voor de ketel onder de schoorsteen het bijeen-
gesprokkelde hout van het strand om de ketel te stoken. Foto's: Koos Dubbeldam.

Ik heb daar een keer over geschreven, over een wagentje op strand met een hoge ketel met een vuur eronder. Het was aan het einde van de zomer. Ze kookten water in die ketel, ik denk zeewater, en daar gingen dan de versgevangen garnalen in. Zo uit zee. De mensen kwamen met emmertjes en pannen om ze te kopen. Net als wij. En dan gingen we ze thuis pellen op een krant. Dat was de herinnering.

Het 'horren' (zeven) van de garnalen door Jan Jonker. Foto: Koos Dubbeldam.

In het DunaAtelier hield ik er een praatje over en ik had Jaap Jonker gevraagd om een foto van dat karretje met die ketel erop. Het karretje met de ketel was van zijn vader of opa. In mijn jeugdige verbeelding was die heel hoog, die ketel. Hoe klein zal ik geweest zijn? Er was geen foto van.
Onlangs, in de week dat het woordenboek verscheen, herinnerde Jaap zich mijn vraag en meldde dat er in de tussentijd foto's via de Facebookgroep Nostalgisch Katwijk tevoorschijn waren gekomen. Altijd fijn als mensen hun foto's, en daarmee gemeenschappelijke herinneringen, delen. Deze had ik gemist. Maar nu zijn ze er. Dat is met alles zo: als je maar lang genoeg wacht, komt het vanzelf bovendrijven. Hier is het wagentje met de hoge ketel. Maar ook foto's van hoe de garnalen met een kar met paard ervoor langs de deuren werden uitgevent. Door de opa van Jaap. Jaren zestig in Katwijk. Heerlijke plaatjes. Een weegschaal met gewichten. Ze keken niet op een garnaaltje meer of minder.

Foto: Koos Dubbeldam.

Het uitventen van de garnalen door opa Jaap Jonker. Foto: Koos Dubbeldam.

De familie Jonker had ook ezels en pony's op het strand, een karretje op luchtbanden met een paardje ervoor waarmee ritjes gemaakt konden worden en een boot waarmee je naar de Deiningmeter kon varen, een witte boot met vlaggetjes. In de winter lag die geparkeerd in het Duinpad, tot de volgende zomer. Jaap vertelt dat ze met die pony's, dat karretje en de boot (met een loopplank vanaf het strand; waar we als kinderen vanaf doken) steeds een plekje verder verhuisden als de stroom badgasten opdroogde. Zo kon het gebeuren dat je met de boot een paar honderd meter verder terug op het strand kwam dan waar je was opgestapt.

Het karretje met het paardje ervoor.

De zwart-witfoto's zijn uit 1966.

woensdag 17 juni 2020

Even wat anders


Vandaag waren we in Amsterdam – wat waren we daar lang niet geweest –, naar het Van Gogh Museum, op afspraak, het was er heerlijk rustig, alsof het speciaal voor ons openging, en aansluitend naar 't Blauwe Theehuis in het Vondelpark – ze schenken er alles van Brouwerij 't IJ – we zijn een half jaar getrouwd! Joechei! Dat is toch wel het gekste woord dat ik ooit heb opgeschreven.

Je moet even rust nemen, in dit gekkenhuis. Want wie weet wat we allemaal nog meer gaan beleven met dat woordenboek. Vanochtend om kwart voor acht zijn we volgens Mark van Dijk genoemd op Radio 538 – het oude Veronica –, en inderdaad, even zoeken op uitzending gemist rond 1 uur en 41 minuten in de Ochtendshow met Frank Dane. Vooral het woord flenter (voor het Nederlandse piemel) bleef hangen. Wat betekent dat we landelijk zijn doorgebroken. Straks komen we nog bij Frits Spits! Je weet het niet. Wat we wel weten is dat vandaag de tweede druk van het Katwijks woordenboek in productie is genomen.

vrijdag 12 juni 2020

Het Katwijks woordenboek... er komt een tweede druk!

Vanochtend op de uitgeverij.

Er was een man die ging in zijn slaapzak voor de winkel liggen toen het boek nog moest uitkomen. Een ander stond iedere dag heel vroeg op om meteen weer verder te lezen. Weer een ander nam het boek mee op reis en liet zijn dochter eruit voorlezen. Sommigen konden het boek niet meer loslaten. Een vrouw kocht er een voor zichzelf en drie voor haar zoons. Een ander een voor zichzelf, een voor haar vader en een voor haar schoonvader. 'Ik denk dat iedere Katwijker dit koopt,' werd er geroepen. 'Je loopt heel wat mis als je dat niet doet.' En: 'Dit boek is thuiskomen op een bijzondere manier.' Of: 'Ongeduldig zit ik thuis. Heb een aantal exemplaren van het woordenboek besteld bij de uitgeverij...' En: 'Ja, dit wordt een gezellig familieuurtje met Katwijkse herinneringen. Ik heb zoveel van deze woorden gehoord in mijn jeugd.' En ga zo maar door.

We zijn een week verder.

Er is wat loos in Katwijk. Het heeft 15 jaar geduurd, maar nu gonst het door het dorp.

Het Katwijks woordenboek is te koop in de boekhandel of het museum: in Katwijk bij Het Baken, The Readshop, Primera en het Katwijks Museum, in Rijnsburg bij The Readshop, in Oegstgeest bij de Rijnlandse Boekhandel en De Kler, in Leiden bij Kooyker en De Kler, in Noordwijk bij Van der Meer, en verder natuurlijk in alle andere boekhandels in Nederland.

Het boek is ook te bestellen bij uitgeverij Primavera Pers.

Geniet ervan!

vrijdag 5 juni 2020

Het Katwijks woordenboek... is er nu echt! Helemaal!

Vanochtend op de uitgeverij.

Voor het eerst zo’n boek zien, vasthouden, eraan ruiken... het blijft iedere keer weer een sensatie.

Vanmorgen kwam de pallet van de drukkerij en mochten we ons woordenboek voor het eerst ook echt aanschouwen. De linnen omslag, met een bestempeling in zwart, blauw en zilver, het leeslintje, om de weg niet kwijt te raken in al die 364 dichtbedrukte bladzijden. Vanaf morgen, 6 juni – D-day – kunnen we ook echt allemaal lezen wat er staat.

Vanaf die dag is het Katwijks woordenboek te koop in de boekhandel of het museum: in Katwijk bij Het Baken, The Readshop, Primera en het Katwijks Museum, in Rijnsburg bij The Readshop, in Oegstgeest bij de Rijnlandse Boekhandel en De Kler, in Leiden bij Kooyker en De Kler, in Noordwijk bij Van der Meer, en verder natuurlijk in alle andere boekhandels in Nederland.

Daarnaast is het boek ook te bestellen bij uitgeverij Primavera Pers.

Geniet ervan!