Het huis aan de Emmalaan

Emmalaan 5, Oegstgeest.

Dit is het huis uit 't Hooge Nest waar in de oorlog concerten worden gegeven. Bij de familie Blomsma. Op een van de laatste concerten komen ze allemaal weer bij elkaar... wie er nog over zijn na de oorlog: Haakon, Piet, mevrouw Kramer, Lien en Eberhard.* Het is 6 mei 1945. Terwijl ik de foto maak, komt de buurvrouw van nummer 3 naar buiten. 'Dit is toch het huis uit 't Hooge Nest waar in het boek die huisconcerten worden gegeven?' vraag ik. 'Ja, dat klopt,' zegt ze. 'Het is wel een beetje uitgebouwd en had waarschijnlijk meer het formaat van dat huis op de hoek.' Emmalaan 1 vormt een hoek met de Terweeweg en heeft een moestuin, waarin nu klaprozen staan.

Emmalaan 1.

In Oegstgeest in bange dagen** lezen we over dit 'feestconcert' op 6 mei 1945:

'Blijdschap – een bijzonder concert

De illegale pers heeft haar lang verwachte en soms al maanden tevoren gemaakte bevrijdingsnummers uitgedeeld. "Nederland is vrij", is de gedachte die iedereen beheerst.
Op zondag 6 mei vinden in alle kerken herdenkingsplechtigheden plaats. Ook vele Oegstgeestenaren hebben zich naar de kerk begeven om God te danken voor de bevrijding.
's Avonds geven enkele mensen in het dorp ook op andere wijze blijk van hun vreugde. Om acht uur – "Sperr"-tijd is er niet meer! – begint er een feestconcert in het huis van de familie Blomsma (Emmalaan 5). 
Diverse beroeps- en amateur-musici verlenen hun medewerking. Ramen en voordeur staan open. Mensen stromen toe. De twee woonkamers van huize Blomsma zijn te klein voor het aantal toehoorders. Maar ook buiten kan men immers luisteren!
Gerard Blomsma speelt hobo en Eberhard Rebling piano. Haakon Stotijn speelt ook hobo, door zijn vrouw Mieke begeleid op de vleugel. Er wordt hoofdzakelijk muziek van Nederlandse componisten ten gehore gebracht.
Wat een genot om in vrijheid te kunnen concerteren. Eberhard Rebling is gelukkig, maar ook bedroefd. Hij denkt terug aan de huisconcerten die hij en Lin tijdens de oorlog nog samen hebben gegeven. Rebling weet niet dat Lin de oorlog heeft overleefd...'***

De klaprozen heb ik 's ochtends al gefotografeerd. Toen waren ze op z'n mooist.

* Roxane van Iperen, 't Hooge Nest, 27ste druk, 2021, pp. 355-357.
** Riet van Dort & Bert Driessen, Oegstgeest in bange dagen. 1940-1945. Oegstgeest, 1994, p. 191.
*** In de romanversie (boven) komt Lin/Lien tijdens het concert net aanlopen over het pad naar de voordeur.

Ons eigen Jardin du Luxembourg

't Wordt hier steeds meer het Jardin du Luxembourg, of le Luco, zoals de Fransen zeggen. We missen alleen nog de beelden, les statues, en de vijver met de zeilbootjes, om ze quasi nonchalant omheen te draperen, de stoelen en fauteuils van de firma Fermob. Ooit wonnen ze die prijsvraag, in 1990 uitgeschreven door de Senaat, om al die stoeltjes in de Parijse parken te vervangen.

De kleur 'romarin' combineert perfectement met 'vert tilleul'.

Ik droomde daar wel eens van als ik in Parijs was, van zo'n stoeltje, dat ik er eentje had. Wie niet? Ik was vast niet de enige met zulke dromen. Op een gegeven moment ontdekte ik dat je die stoeltjes van die Franse firma heel dicht bij huis kon krijgen, bij Extra Vert, in een bollenschuur in Voorschoten. In lindegroen, de kleur van het meubilair in de Parijse parken. Er waren nog wel wat meer kleuren. Maar 'vert tilleul', dat was de kleur. Die wou ik hebben. Dat was elf jaar geleden. Ik zette ze gewoon binnen, om de eettafel. Want dat kan natuurlijk ook.

Bij mijn oude huis was geen tuin. Nu is die er wel. En zitten we er buiten op, die lindegroene stoelen. En onlangs zijn er dan die fauteuils bij gekomen – want je wil ook wel eens onderuit –, in de kleur 'romarin', rozemarijn. Binnen lijkt dat grijs, maar het is groen, donker, maar ook licht, dat zie je heel goed buiten, in de zon. De perfecte kleur, zou je denken. Maar bestaat die wel? Het is een kleur die heel goed combineert met het lindegroen van de stoelen. En het is prachtig, helemaal met die voetenbankjes erbij, die je ook als bijzettafeltjes kan gebruiken, met een zijvak voor het magazine, dat je op dat moment aan het lezen bent. We wanen ons hier in een verre voorstad van Parijs in ons eigen Jardin du Luxembourg. We voelen ons een beetje van huis als we thuis zijn. Op vakantie. En voyage.

Vandaag zijn ook de bijzettafeltjes c.q. voetenbankjes gearriveerd.

Er is trouwens nog een prachtig filmpje over hoe de stoelen gemaakt worden bij de firma Fermob. Klik daarvoor op de link in de vorige zin of bekijk het hieronder via YouTube.

Kunstschilder Niek van der Plas op televisie

Niek van der Plas, Strandgezicht.

Na een lange periode van afwezigheid is er volgende week weer een aflevering van De Plek op RTV Katwijk. Deze keer staat de bekende kunstschilder Niek van der Plas centraal. Vanaf maandag 7 juni bij RTV Katwijk.

Niek van der Plas (1954) groeide op in Katwijk aan Zee, als oudste zoon in een gezin van vier kinderen. Het vissersdorp waar de oude, witte kerk, de zee en de duinen een prominente plaats innemen, vindt men terug op veel van zijn schilderijen. Niek begon al op jonge leeftijd met tekenen, gestimuleerd door zijn vader. In 1966 werd hij voorgedragen als student aan de Famous Artist School in de Verenigde Staten. Van der Plas is een colorist, wat betekent dat hij bij voorkeur met warme kleuren werkt. Zijn werk krijgt daardoor een Franse, impressionistische sfeer. De schilderijen worden gewaardeerd door een breed publiek in binnen- en buitenland. Zo zijn er ook aan de andere kant van de oceaan enkele bekende Amerikanen die een werk van zijn hand in huis hebben. We kunnen stellen dat in een aantal Amerikaanse huiskamers de Oude Kerk aan de muur hangt.

In het tv-programma De Plek gaan bekende en minder bekende Katwijkers terug naar de plek(ken) die voor hen van belang is (zijn) geweest. Ook Niek van der Plas bezoekt enkele van die plaatsen in het dorp waar hij is opgegroeid, zoals het Vlaggeduin en de Boulevard. Want ondanks het feit dat hij in Parijs of Amerika had kunnen wonen, heeft Katwijk een speciale plaats in zijn hart en is het de plaats waar hij zich pas echt thuis voelt. Of, zoals hij zelf zegt: 'Ik zou toch nergens anders dan in Katwijk kunnen aarden.'

De Plek wordt vanaf maandag 7 juni uitgezonden op RTV Katwijk, een week lang dagelijks in de uitzendingen van 12.00, 18.00 en 21.30 uur, na de sport. Via Ziggo op kanaal 41 of KPN 1385 maar nog makkelijker in het hele land op https://www.rtvkatwijk.nl/live-tv/ op de genoemde tijden. Later komt het programma op YouTube, waar het op ieder moment van de dag jaar in jaar uit te zien is. De Plek wordt gemaakt door Jaap Arnoldus en Adri van Beelen.

Jaap Arnoldus en Adri van Beelen bezig met de montage.

Het Roze Huisje

Groenhazengracht 3, Leiden.

Alsof je naar een schilderij van Johannes Vermeer kijkt.

Tegenover de bakker waar ik altijd mijn brood haal, waldkorn casino*, staat het Roze Huisje. Piepklein is het. Vanochtend zag ik dat het in de steigers stond. Het is roze omdat hier vroeger, in de 17e eeuw, de rosse buurt was, lees ik als ik de QR-code scan die op het zeil te zien is.** De gracht waaraan het staat, heet Groenhazengracht***, genoemd naar de Vlaamse hoerenmadam die in het huisje woonde en werkte. Haar bijnaam was Groen Haasje.

Dat is allemaal ver voordat bakker ús Bertus hier kwam, in de volksmond het 'Friese bakkertje' geheten. Ze gaan het huisje terugrestaureren naar hoe het was voor alle latere lagen verf eroverheen gingen, lees ik op de aan de code gekoppelde site, naar de eerste verflagen die van een steenrode kleur waren en die het 'Rosse Huisje' had toen Groen Haasje er nog woonde. Paul van Vliet schijnt er trouwens ook nog gewoond te hebben, in zijn studententijd.

Scan hier zelf de QR-code.

* Het beste en lekkerste brood van de hele wereld.

** Met een moderne telefoon lukt dat zelfs vanaf de overkant van het water. De wereld is vol verrassingen.

*** Tussen het Rapenburg en de Witte Singel. Het huisje staat schuin tegenover de voormalige Doelenkazerne.

10 jaar Huize Zeezicht

Batz-sur-Mer - Le Croisic, september 2007.

Vandaag is het feest! 🎉🎈🍰 Want Huize Zeezicht bestaat 10 jaar!

Ooit zomaar begonnen, met een kort bericht: 'Een paradijs', op 29 mei 2011. De foto bij dat bericht werd meteen ook de achtergrond bij Huize Zeezicht en is dat altijd gebleven.

Een foto met een verhaaltje. Dat is een blogbericht. Al ken ik ze ook zonder foto's. Nooit gedacht dat zoveel lezers mijn blog zouden weten te vinden. En te waarderen, merk ik soms. Ja, ik ben er best trots op. Tien jaar hetzelfde toontje. Hou dat maar eens vol. 🎺

🎻

Vroeger had ik graag trompet leren spelen. Maar er was geen trompet, en het was een tijd dat je zo'n instrument niet zomaar van je ouders kreeg. Ben jij gek! Of architect willen worden, van magistrale huizen aan zee, of grote gebouwen in de Franse of Zwitserse Alpen. Soms zie ik zo'n blad langskomen, met échte architectuur, Novum heet het, vol met innovatieve oplossingen. Ik ben daar voor. Maar blijf met je klauwen van de échte architectuur van vroeger af. Trouwens... die trompet kan nog. Architect ook nog wel. Wie weet.

🐈

Huize Zeezicht is als de zee. Je kijkt erop uit. Soms glad, soms grauw, of blauw, met een zinderend zonnetje aan de horizon. Als je het niks vindt, lees je het niet.

📯

Ik zie dat ik dat eerste bericht tien jaar geleden pas om 23.58 uur geplaatst* heb. Blijkbaar heb ik die avond nog lang zitten stoeien met het programma. De dagen ervoor ben ik ook nog lang bezig geweest met die andere grote provider, waarvan ik de naam niet noemen zal, maar als weldenkende digibeet kwam ik uiteindelijk toch bij Blogger van de firma Google uit. Want uiteindelijk gaat het toch om de inhoud. Al wil het oog ook wat.

🌞

Dat je emoticons in een blogbericht kan gebruiken, heb ik pas kortgeleden ontdekt. Of je het moet doen, weet ik niet. Mijn kleinkinderen sturen me wel eens appjes met alleen maar emoticons.

🐱🐭🐓🐕🐖🐌🌻🍭🎂💃🍳🎨🎪🎄😘

Laat de zomer nu maar komen!

😎

* Blogpost en posten vind ik vreselijke woorden. Daarom gebruik ik er andere woorden voor. Helaas ontkom je niet aan het woord blog, waarvoor je ook nog eens twee lidwoorden mag zetten, de en het. Je moet daar dan wel uit kiezen. Dat zegt wel iets, over zo'n leenwoord. Ik houd me aanbevolen voor goede, bruikbare Nederlandstalige alternatieven voor blog, blogpost, en posten.

Het raam van het trappenhuis – Lagereschooltijd (9)

 

Als je nog geen horloge had – op welke leeftijd kreeg je vroeger een horloge? – of je had er wel een maar was vergeten het om te doen, vroeg je of je naar de wc mocht. Daar kon je door het raam zien hoe laat het was. Maar als je onderweg naar de wc het trappenhuis passeerde, kon je ook al op de klok kijken. Dan hoefde je niet per se nog naar de wc te gaan. Het lag eraan of de wc zich ten opzichte van de klas waar je vandaan kwam voorbij of voor het trappenhuis bevond. Het trappenhuis was in het midden, tussen de meisjes- en jongens-wc's in.

Als je niet echt moest maar alleen maar wilde weten hoelang het nog duurde voordat de school uit ging, kon je als je de klok al in het trappenhuis gezien had, dus eigenlijk meteen weer terug naar de klas. Toch ging je dan toch maar naar de wc, omdat het anders zou opvallen dat je zo snel terug was.

We kunnen nog steeds door dat raam van het trappenhuis kijken. En als we onze mobieltjes thuislaten (om te zien hoe laat het is) – die heb je tegenwoordig eerder dan dat je vroeger een horloge kreeg –, is er niks veranderd. Of ja, toch wel. De achterkanten van de huizen van de De Waal Malefijtstraat zijn een beetje opgetrokken.

Teken de petitie voor het behoud van de Christelijke Opleidingsschool op petities.nl.

In het kerkblad

Ds. J. Smit in Om de Oude Kerk. Kerkblad van de
Hervormde Gemeente van Katwijk, 76 (2021) 18, p. 8.

Niet de landelijke pers, of de lokale pers, maar het kerkblad, ook een vorm van lokale pers natuurlijk, zeker wel, dat we daarin genoemd worden, dan hebben we het wel gemaakt met ons programma. Kijk het terug door in de zijbalk rechts van dit bericht op het icoontje van YouTube te drukken. 👉

Braam plukken is een programma van Adri van Beelen, Leendert de Vink en Jaap Arnoldus.

De Bevrijding. Wat moet dat een feest geweest zijn!

 

Daarbij hoort hemelse muziek! Aafje Heijnis zingt 'Dank sei Dir, Herr', met op het orgel Pierre Palla.

De uitvoering is uit 1956. De muziek is van G.F. Händel in een bewerking van S. Ochs.

In de documentaire hieronder vertelt Aafje Heijnis – vanaf 4 minuten en 28 seconden – dat zij ook daadwerkelijk gevraagd was om dit lied op Bevrijdingsdag 1945 op straat te zingen, op een hele oude piano, met al die mensen om haar heen. Daar zijn geen opnamen van, maar met het filmpje hierboven kunnen we ons goed voorstellen hoe dat was.

'Bevrijdingsdag, dat begon eigenlijk de avond daarvoor al, dat men zei dat we bevrijd waren, en dan was alles in rep en roer, alles liep op straat, en alles was helemaal als een troep mieren, waar je stokje doorheen steekt, weet je, dat gaat ook alle kanten uit.'

Met een draaiorgel van 1100 kilo helemaal uit Leiden gelopen

Koninginnedag 1953.*

Onlangs kreeg ik een leuke reactie van de firma G. Perlee over de foto met het draaiorgel op mijn blog van 3 september 2016. We kunnen die foto nu heel precies dateren: Koninginnedag 1953.** Een orgelman uit Leiden had het draaiorgel voor die dag gehuurd en kwam er met zijn medewerkers helemaal mee naar Katwijk lopen, 'ca. 1100 kg niet-aangedreven of geremd gewicht. Sterke hardwerkende mensen. En dan nog met de hand draaien.'

Op Wikipedia vinden we dat het draaiorgel op de foto in 1918 gebouwd is bij Joseph Bursens in Hoboken (België) en dat het De Vierenvijftig Bursens*** heette, naar het aantal 'toetsen' en de bouwer.**** Het orgel speelde jarenlang in de Amsterdamse Jordaan en is nog altijd eigendom van de familie Perlee. Na 1958 moet het orgel zijn overgeschilderd. Dan beginnen de tv-uitzendingen van Pipo de Clown, van wie een afbeelding op het onderpaneel kwam en die het draaiorgel de naam De Pipo bezorgde. Voor het open gedeelte kwamen twee poppen en op de zijpanelen werd Corry Brokken afgebeeld. 

Hoe het draaiorgel geklonken moet hebben in 1953 horen we hier:

Tot slot nog een foto van het draaiorgel van juli 1945 tijdens de Bevrijdingsfeesten in Amsterdam:

Bevrijdingsfeesten. Kinderen rond het draaiorgel 'De Vierenvijftig Bursens' ofwel
de 'IJskast' van Perlee, later bekend als 'De Pipo'. Juli 1945. Stadsarchief Amsterdam.

Zo'n draaiorgel, je geeft er een draai aan en er gaat een wereld voor je open.

* De oorspronkelijke foto is in zwart-wit.

** Koningin Juliana, regerend vorstin van 1948 tot en met 1980, was op 30 april jarig.

*** Wellicht dat er meer draaiorgels bestonden onder deze naam. Het kan een soort- of typeaanduiding zijn, vanwege de verwijzing naar het aantal 'toetsen'. Hier zien we hoe dat werkt, met die toetsen.

**** De naam Bursens wordt in de digitale archieven meestal als Burssens gespeld. Ik hou hier de naam van de orgelbouwer aan.

Korrie Koninklijk!

De uitreiking van de koninklijke onderscheiding in de Pieterskerk te Leiden.*

Vandaag is Korrie Korevaart koninklijk onderscheiden en dat is dik verdiend!

Of zoals de burgemeester het verwoordde: 'Als Korrie Korevaart zich ergens mee bemoeit, gaat ze er helemaal voor. Ze is betrokken, betrouwbaar, enthousiast, creatief en zet zich dag en nacht in. Zo iemand verdient een lintje. En daar is onze koning het helemaal mee eens. Bij Koninklijk Besluit van 23 februari 2021 heeft hij daarom dr. Kornelia Johanna Jannetje Korevaart benoemd tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau.'

De uitreiking is hier nog eens terug te zien, vanaf 1 uur, 1 minuut en 30 seconden:

Korrie Korevaart studeerde in 1982 cum laude af in Leiden in de Nederlandse Taal- en Letterkunde en promoveerde daar in de Letteren op 30 mei 2001. In 2004 werd zij secretaris-directeur van de Faculteit der Kunsten van de Universiteit Leiden. Naast haar werk, zat zij onbezoldigd in de redactie van diverse tijdschriften, was zij actief voor de Alumnivereniging van Leidse Neerlandici, was zij secretaris van de Annie Romein-Verschoorlezing (ARV) en voor de werkgroep van de oude begraafplaats Maria Rust van de Historische Vereniging Westelijk Voorne. Binnen en ook buiten de Stichting Terebinth, waar zij vicevoorzitter is, zet zij zich in voor behoud en beheer van funerair erfgoed. Zij is verder sinds 2014 hoog gewaardeerd redactielid van het gelijknamige tijdschrift voor funeraire cultuur. Op de site van de Leidse universiteit wordt uitgebreid verslag gedaan van de grote verdiensten van Korrie Korevaart.

*Met dank aan Bert van der Meij voor het knippen van de screenshots. Bert, die vandaag bevorderd is tot hofleverancier.

Braam plukken (4) – 'De Valstrik'

Voor de vierde aflevering van Braam plukken nemen we u mee naar De Valstrik, een uitspanning met speeltuin uit het begin van de twintigste eeuw.

De uitzending is vanaf maandag 19 april de hele week te zien op RTV Katwijk, om 12.00, 18.00 en 21.30 uur, na de sport. Via Ziggo op kanaal 41 of KPN 1385 maar nog makkelijker in het hele land op https://www.rtvkatwijk.nl/live-tv/ op de genoemde tijden. Later komt het programma op YouTube, waar het tot in alle eeuwigheid op ieder moment van de dag jaar in jaar uit te zien is.

Als je dus net bent ingeschakeld, om pakweg tien over zes, ben je nog helemaal op tijd, want het komt na de sport! Wordt het vijf voor halfzeven, dan moet je toch wel klaar gaan zitten. Want het begint opeens, zonder aankondiging, na de reclame.

Veel kijkplezier!

De drie eerdere afleveringen van Braam plukken vindt u op YouTube. Van jong naar oud zijn dat:

aflevering 3:

aflevering 2:

aflevering 1:

I

Op m'n bureau van het merk Gazzda – ik zeg het nog maar eens, want ik ben er heel blij mee, niemand heeft zo'n mooi bureau, zelfs de president van Amerika niet – heb ik een presse-papier in de vorm van de letter I. Het lijkt erop dat ik hem speciaal heb laten maken voor op dat bureau. Het is de hoofdletter, zoals je die op een typmachine kan aantreffen. In de computerwereld noem je dat lettertype, dat font, de Courier. Hij is van ijzer. Wat voor ijzer weet ik niet, van welke dichtheid, maar het heeft een zeker gewicht. Waarmee deze 'papierdrukker', zoals de leenvertaling van het voorwerp luidt, de papieren die eronder liggen op hun plaats houdt. Gek dat je zo'n ding altijd met wind en tegenover elkaar openstaande ramen in verband brengt. Van Dale bevestigt dat, al komt deze gedachte voor de beschrijver van het lemma pas op de tweede plaats: 'sierlijk, zwaar stuk glas, marmer enz. om op losse papieren te leggen, teneinde te beletten dat ze door elkaar raken of wegwaaien'. In mijn opinie echter zullen de papieren pas door elkaar raken nadat de stapel is omgevallen of weggegleden of weggewaaid.

Waarom een I, en geen L bijvoorbeeld, of een stevige M? Dat komt omdat deze presse-papier uit het Smalspoormuseum komt, bij het Valkenburgse Meer. Daar lopen rails die vroeger door de Katwijkse Zuidduinen hebben gelopen. Blijkbaar hadden ze van die rails door de duinen wat stukken over. Die ze in stukjes van vijf centimeter hebben gezaagd. Er lag destijds, het zal zo'n drie jaar geleden zijn dat ik zo'n stukje op de kop tikte, een hele bak vol van.

Dat museum met dat stationnetje is leuk, hoor. Ze gaan de rails nu doortrekken om het hele meer heen. Maar zo'n open vlakte haalt het niet bij de indianenbergen in de Zuidduinen waar het spoortje vroeger doorheen liep.

Ik vind hem prachtig, die I, dat stukje rails, met het snijvlak in blank metaal, gepolijst als het ware, en de omtrek zwart, door een dun laagje teer. Ik kijk ernaar en denk: vijf centimeter rails uit de Katwijkse Zuidduinen, vijf centimeter rails waar ik ooit overheen gereden ben.

Terwijl de perzik bloeit

En terwijl de perzik bloeit – zo uitbundig herinner ik de boom niet van andere jaren – moet ik denken aan die tuin in Cornwall, waar we thee dronken met Elisabeth – of heette ze Mary? Vierentachtig was ze en ze had alleen fluitje, voor als haar iets overkwam op het langeafstandspad.

Onderweg op het South West Coast Path, tussen Porthcurno en Mousehole – 26 juni 2008.

Soms liepen we met haar op, dan aten we weer eens samen, na een lange wandeldag. Nu dronken we thee. Ze kwam uit Londen, liep haar hele leven al, maar dit zou haar laatste lange wandeling worden, zei ze. Na Cornwall zou ze nog doorlopen naar Devon.

Als ik de tuin in kijk, waarin de perzik bloeit, moet ik ook denken aan het Fife Coastal Path, aan dat strand, die strook met die grote kiezels, met daarachter een muur, van een landgoed. Je kon er nauwelijks lopen, zo groot waren die kiezels.