Late ontdekking

Maar mooi om mee te beginnen.

Op het schrijversstrand (6)

Kijk, de bungalow van de gemeentesecretaris staat er nog steeds, boven op het duin, waar Maarten ooit z'n meisje ophaalde. Wacht, we halen 'm even dichterbij.

Wordt het niet tijd voor een plaquette, naast de voordeur?

Ook al is het verhaal net even anders. Of toch niet... Dan heeft de schrijver het wat aangedikt. Het staat in de bundel Het roer kan nog zesmaal om, in het verhaal 'De man Gods uit Juda'. Het blijkt daarin niet om de dochter van de gemeentesecretaris te gaan maar om de dochter van een ouderling. De schrijver vertelt dat toen hij ging studeren in Leiden zijn oom eens moest preken in Katwijk en hij en zijn tante met hem meegingen. Na de kerkdienst gaan ze koffiedrinken. Die wordt 'ditmaal geserveerd bij een ouderling die een riante bungalow op een duintop bewoonde. Dadelijk nadat wij de woonkamer binnenkwamen, zag ik dat er een levensgroot naakt aan het schone metselwerk hing. Mijn tante verbleekte, ging er demonstratief met haar rug naartoe zitten, trok mijn oom haastig naast zich zodat hij niet in velerlei verzoeking zou worden geleid. Voor mij restte toen slechts een plaats tegenover het schilderij, maar ik had er nauwelijks oog voor, keek alleen maar naar de donkere, fraaie, nogal droevig en melancholiek ogende dochter – een meisje van mijn leeftijd [...].' Later maken de families een strandwandeling en lukt het Maarten om met het meisje door wat sneller te lopen ver vooruit te komen, los van de groep. Maarten is verliefd op het meisje, maar kan haar niet krijgen, want ze heeft al een verkering, maar dat ligt allemaal heel ingewikkeld, want er is een kerkscheuring aan de gang en die verkering is daardoor in de andere groep terechtgekomen, aan de andere kant van de scheur.

Maar goed, ze lopen over het schrijversstrand. Zoveel is zeker. En de bungalow, waar de schrijver door de blik van de dochter van de ouderling gevangen werd, is er ook nog steeds. Toch maar een plaquette?

Bron: Maarten 't Hart, 'De man Gods uit Juda', in: Het roer kan nog zesmaal om. Amsterdam, De Arbeiderspers, 1984, pp. 198-246.

Met dank aan Peter van Duijvenboden voor het aanreiken van de bron.

Op het schrijversstrand (5)

En Maarten 't Hart had ooit verkering met de dochter van de gemeentesecretaris, lees ik op Facebook. Dan zullen ze ook wel op het strand geweest zijn, of in de duinen...

Met dank aan Gerard Brouwer, die mij hierover tipte vanmiddag.

Buiten bij het zomerhuis (2)

En dat geministeckte autootje dat daar staat, moeten we toen gemaakt hebben. Wat zal 't zijn? Veertig jaar geleden? Die wolkjes...

Buiten bij het zomerhuis – Wat ik mis (15)

Dit is het zomerhuis van m'n overgrootmoeder. Ze leeft allang niet meer. Ze werd honderd. Ik herinner me hier warme, zomerse verjaardagen, gebakjes en glaasjes sinas, een schaal met bowl op tafel, er was een buffetkast en in een hoek een gordijn. We zaten allemaal buiten. Daar keek je zo op het erf van de buren en speelde een oom op een gitaar.

Daar zit je dan

De hof van Zorro.

Ja, Zorro, je krijgt een andere dierenarts. Want dokter Brandt houdt ermee op. De dokter die altijd poekiepoekie tegen je zei en waar je helemaal niet bang voor was. Hij gaat, net als jij, tuinieren.

Op het schrijversstrand (4)

Ondertussen op het schrijversstrand...

Goed toeven (2)

Ook de zwaluwen hebben dat ontdekt.

Goed toeven (1)

En ook al vertrekt er allang geen veerboot meer – daarvoor moet je in Holwerd zijn –, het is er goed toeven, bij de Zwarte Haan.

Met de veerboot van Zwarte Haan naar Ameland (2)

Veerboot 'Waddenzee' van rederij Olivier en Van der Geest. Ca. 1947.
Fotograaf onbekend. Bildts Dokumintasysintrum, nr. beht33.
De rederij onderhield de veerdienst van 1932 tot 1948.

Dat was gewoon een feest!

Met de veerboot van Zwarte Haan naar Ameland (1)

Veerboot 'Willi' aan de steiger bij Zwarte Haan. Ca. 1920. Foto: Gerrit Jaaps de Jong.
Bildts Dokumintasysintrum, nr. 90319.

Tot 1948 vertrok hier de veerboot naar Ameland. Hou je hoed vast!

Het Bildt

De zeedijk bij Zwarte Haan.

Het Bildt vormt het bovenste gedeelte van de vroegere Middelzee, die met een boog door Friesland helemaal tot aan Bolsward liep. In de middeleeuwen slibde de Middelzee naar het noorden toe steeds verder dicht. Om de zoveel tijd werd het nieuw ontstane land ingedijkt. De voorlopig laatste dijk die werd aangelegd was die tussen Beetgumermolen en Britsum. Dat was rond 1300. Het Bildt was toen nog water. Maar ten noorden van de dijk slibde het land toch weer op, het 'bilde op'. Dat is waar de naam 'het Bildt' vandaan komt. In 1505 werd het opgeslibde land, werden de kwelders ingedijkt, met een dijk van ruim 14 kilometer lang, de tegenwoordige Oudebildtdijk. Dat gebeurde in 261 dagen met schep en kruiwagen door ongeveer 1500 arbeiders, voornamelijk uit Zuid-Holland, maar ook uit Noord-Holland, Zeeland en Brabant. De inpolderaars bleven in de streek wonen en zo ontstond een nieuw dialect dat we het Bildts noemen. Het is een mengvorm van Zuid-Hollandse dialecten en het Fries uit de omgeving.
In de zeventiende eeuw werd de Nieuwe Bildtdijk aangelegd en verloor de Oudebildtdijk zijn functie, in de twintigste eeuw volgde de huidige zeedijk waardoor ook de Nieuwe Bildtdijk geen functie meer had. Zwarte Haan ligt op de Nieuwe Bildtdijk. Tot in de jaren vijftig van de vorige eeuw vertrok hier de veerboot naar Ameland.

Vreemde vogels

Vreemde vogels, gespot vanaf de dijk bij Zwarte Haan (het Bildt, Friesland).